Dexes min parolare plu 15

Un article de Lukleo.

  1. LUKLEO
  2. Du Esperante Teksto Tradukite de Claude PIRON : Gerda malaperis kay Lasu min paroli plu ! © Claude PIRON




Sommaire

[modifier]

DEXES MIN PAROLARE PLU !


[modifier]

Dis-kinte xapitro / Xapitro dis-kint


[modifier]

(a) Mistero en papervendeyo


  • Wan mi vidis Ivun istag, ili ne onli alportis tre bone xokolate switayoyn, sed kromi ili raportis al mi pri zi stranye okazajoy en zi papervendeyo de Xefe Strito. Mi tre trustas ilie raporton. Ili savis multon, koz ili workis wi vendisto en tiu papereyo kelktaymi kay ili plu avas amike rilatoyn kun zi omoy tiere.
  • Ili diris, ke law zi aranjo de zi mobloy en zi storo, zi ideoy de zi polico ne povas estare prave. Law Ivu, zi plano, wun oni ne plu retrovis ya frui zi matinon pos zi okazajoy -- tiu gravege papero, wu tii nekomprenabli perdijis -- ne kuxis sur zi moblo, wer li estis law zi polico, aw li stil estus tier zi sekvole matinon. If li ne plu trovablis sur tiu moblo -- zi moblo dezdreti starante -- frumatini zi sekvole tagon, oni suspektes unu of zi vendistoy, ne zi personon, wu venis komprare zi papersakoyn, kay wun zi polico suspektas.
  • Law Ivu, tiu persono ne povis andare apud zi moblon, wer zi plano lawdiri trovijis. Zi vendistoy tuy rimarkus ilin kay suspektus somon nenature, koz tiu moblo, wu staras flanki, sur zi dezdrete flanko, fakti, ne estas alandable al zi omoy, wuy venas en zi storon onli por komprare somon. Zi polico dons ne volas dirare zi veron.
  • Tiu grave plano, wu, law zi polico, kuxis sur zi dezdreteflanke moblo, venis per speciale post-alporto tuy antaw zi klozoro. Oni metis lin sur zi postajoyn, wuy alvenis mos frui, kay tier plu kuxis. Wel, komprenabli, Ivu konexas tiun moblon, wi zi tute storon. Ili diris, ke estas vere, ke oni totan metas zi alveninte postajoyn sur tiun moblon, til zi prie persono avas taymon okupijare pri lu. Nenian estas facile trovare momenton por zi postajoy, en tiu storo, koz zi personoy, wuy tier workas, ne estas sufitxi multe rilati al zi worko, wu devas estare farate.
  • Zi asko, wun mi starigas al mi, estas: way diabli oni sendis tii grave planon per zi posto ? Tiuy, wuy sendis lin, certi savis, ke espioy interesijos pri li. Zi espioy povus avare kunworkanton en zi posteyo, en zi papereyo aw aliloki. Tiuy, wuy sendis zi planon, agis most dezseriozi. Zi afero estas tiom mos nekomprenable, koz oni savis, ke tiu plano interesas sami zi dretuloyn wi zi dezdretuloyn. Tiu papero avis -- oni diras al nu -- internacie gravezon. Kay oni sendas lin posti al paperstoro ! Okiti, en zi papervendeyo, nekonexati, kaxi trovijas unu of zi xefe kunworkantoy de zi Sekrete Servo, sed yet !
  • Stranye manero agare, txu ne ?
  • Wel, wi mi diris al vi, Ivu tuti dezokas kun zi police ideoy txi-rilati. Tiutagi, ili andis komprare panon en zi paneyo, wu staras tuy apud zi papervendeyo, kay ili tier trovijis, wan zi suspektato envenis, kay osi wan tiu forandis kay enandis zi apude storon por komprare sie papersakoyn.
  • Zi polico opinyis tre grave zi trovon de ete-ete panpecetoy en zi papervendeyo, txe zi dezdrete flanko, apud zi moblo, pri wu oni parolas tiom. Wan li oftrovis, ke zi suspektato andis komprare panon tuy antawi, li egi kontentis, kwazi tiu dezkovro donus respondon al zi multe asko, wuyn oni povas starigare al si en tiu stranye afero. Way tiom da bruo pri tio? Zi suspektato nenian neis, ke ili andis de zi paneyo al zi paperstoro.
  • Ivu estis en tiu panvendeyo kay diskutis kun zi vendista. Ili diskutadis longi, koz ili avas al eli loveketon kay plezi longigis sie restadon apud eli. Tiu kompatinde omo, wu posi kompris zi papersakoyn, dons estis en zi paneyo, sed ilie txeesto tier ne sufitxas por povare dirare, ke ili faris somon dezbone posi en zi apude storo, txu ? Wu povas dirare, ke unu of zi vendistoy ne avis pecon da pano en zi papereyo ?
  • Ivu boni watxis zi personon, wun zi polico posi eksuspektis. Somu, wu volas farare somon suspektinde, ne agas estemaneri, ili diris.
  • Won ? Txu vi ne savis, ke Ivu lovetas zi jove panvendistan ? Wel, tio estas fakto. Lu andis kuni drinkare teon en «Zi swita vivo». Txu vi konexas ? Estas tiu tedrinkeyo, wer lu avas kwardis kwar kayndoyn de teo. Li trovijas dreti de zi Xefe Postoficeyo. Ili sidis tier kun sie panvendista, wan zi suspektato envenis zi tedrinkeyon, portanti zi papersakoyn, wuyn ili kompris antaw kelke minuto. Estis zi oro, wan totuy storoy fermijas. Kay oni suspektas tiu omun yusti koz neniu plu venis en zi papervendeyon inter ilie forando kay zi momento, wan oni fermis zi storon.
  • Wel, mi ne diras, ke Ivu tuti ne povus miskomprenare zi faktoyn. Sed mieopinyi ili estas most trustinde omu. Mi kredas ilin multi mos zan zi policon.
  • Fakti, zi most stranye afero, en ilie raporto al mi, estas, ke, en wu ever storo aw drinkeyo ili trovijas, tuy pos ili envenas zi suspektate persono. Kwazi tiu sekwus ilin. Wondegi, txu ne ? Yet, Ivu ne estas aventuru, wu enmiksus sin en espie agadoyn. Mi askos ilin, won ili opinyas pri tiu fakto, ke zi papersaku tiom sekwis ilin. Mi ne rimarkis zi aferon, wan ili raportis al mi tiuyn okazajoyn istag. Onli rakontanti al vi, mi ektrovis tion wondige.
  • Alie informon mi devos getare de ili. Mi devos askare ilin, wer ili kompras tiuyn switajoyn, wuyn ili istag alportis. Estas kayndo de xokolate sukerajo, tre swite, won mi egi amas, kay mi amus savare, wer oni vendas lun. Mi rigretas, ke restas neniu plu. Mi ja finis zi tute saketon, tiom bone mi trovis lun. Yes, rigretindi, nenio posrestas of lu. If vi provus lun, vi trovus lun bonege.
  • Abli ne, fakti, koz nue preferoy tiom dezsamas. Estas stranye kayndo de xokolate switajo. Somon simile mi nenian getis aw kompris antawi. Ne estas tro da xokolato, sed certi multi da sukero, tii ke li estas switege. Yes, bonege swite ajetoy tiuy sukerajoy estas.
  • Wi diabli Ivu faras por trovare tie nekustume, sed bonege, aferoyn ? Veri, ili estas karu, iven if ilie oyoy watxas dezsamflankin, kay if ilie nazo estas ridindi dezlonge. Vi samopinyas kun mi, txu ne, Joana ?


[modifier]

(b) Du raporto pri vendado


  • Senyoroy, mi rigretindi devas dirare, ke zi raporto pri zi vendado de switajoy tuti ne estas trustinde. Zi funcionu, wu faris lin, estis tro selftruste. Ili konsideris fakti onli unu kayndon de switajoy -- tiuyn, wuy enavas xokolaton -- kay ili imatjinis, ke ili povas esprimare yuste opinyoyn deandanti onli de zi informoy, wuyn ili avigis al si pri tiuy.
  • Estas vere, ke xokolato estas unu of zi xefe ajoy, wuy enandas en zi faradon de switajoy. Aw lesti, oni povas dirare, ke xokolato estas grave enmetajo -- en switajoyn -- if oni konsideras zi askon tutnacii. Zi afero mostrijas dezsame, if oni konsideras onli unu urbon, kelke urbon, zi tute nacion, kelke nacion aw zi tute mondon. Inter tiu, tiu txi kay tiu alie urbo, oni povas rimarkare serioze dezsimilecoyn en zi manero kunmetare zi switajoyn. Mi dons pidas vin ne oblidare, ke, en txi tiu diskuto, nu restas sur zi tutnacie kampo. Zi situacio tuti certi dezsamus stil mos, if nu watxus lin internacii.
  • Kwake dons -- if nu konsideras zi tute nacion -- nu devas okare pri zi xefe loko, wun okupas zi xokolate switajoy inter zi tuto de zi switajoy, yet nu ne povas akceptare raporton, wu diras iven ne unu wordon pri, ezempli, switajoy farite of pure sukero kun somu aw alie aldonajo nexokolate.
  • Zi aferoy ne estas tii simple, wi klirigas lun txi tiu raporto, kay if nu deziras savare, wi zi situacio veri estas, nu devas propozare al somu alie, al somu mos trustinde, zi taskon raportare pri zi tutnacie switajvendado.
  • Kay naw, if neniu pidas zi parolon rilati al txi tiu asko... simas, ke ne... neniu mano altijas... if neniu deziras esprimare sie opinyon pri zi switajasko, mi propozas, ke nu ekdiskutes zi due raporton, tiun pri zi vendado de pano.
  • Osi sur tiu kampo ne estas tii facili getare zi dezirate informoyn. Mi ne parolas pri tie flanke asko wi zi fakto, ke zi pido de zi panfare workistoy pri dezlongigo de zi nokte worktaymo getis yese respondon. Mi konsideras tiun askon flanke. Kay mi ne priparolos lin, kwake nu naw savas, ke estas rilato inter tiu decido kay zi dezaltijo rimarkite txi-urbi en zi vendado de zi most kustume kayndoy de pano. Evidentijis, ke zi oro, ekde wu zi pano estas komprable, frumatini, avas mos grande gravezon zan oni antawi imatjinis.
  • Mi dons diris, ke mi ne parolos naw pri zi kampo de workrilatoy. Mi volas eki tuxare onli zi mone aspekton de zi asko. Kay txi-rilati mi povas dirare onli unu aferon, nomi, ke zi situacio estas most serioze.
  • Vi povas trustare min, senyoroy, koz mi konsideris tiun raporton tre atenti, kay tre zorgige li estas. Vi certi konexatijis kun zi informoy, wuyn enavas zi raporto pri panvendado, kay vi versimi samopinyas wi mi, txu ne ? Tiu raporto estas egi interese, sed tuti ne kietige. Wu ever portas en sie koro zi interesoyn de zi nacio sentos zi same zorgemon. Yen estas serioze situacio, pri wu estas urje okupijare.
  • Zi panistoy kexas, ke lu ne getas sufitxi da mono por zi vendate pano, lesti wom prias zi most ofti vendate kayndon, sed won nu povus farare sen endanjerigare zi tute nacie vivon ?
  • Nu ne trovis maneron kunordigare zi dezsame emoyn de zi priatoy, kay nu trovijas en sakstrito[1], en sen-ofande situacio. Zi ete panvendistoy pidas somon, zi totovendeyoy[2] kay alie grandege storoy volas somon alie, tiuy, wuy kompras zi panon avas stil alie deziron, kay wan zi panfare workistoy intervenis diranti, ke neniu of mie propozoy estas kontentige por lu, mi trovijis sudeni kun tie kapdoloro, ke mi tuti simpli ne plu povis pensare.
  • Mi, wu totan amegis panon, ja plure tagon vivas sen tuxare iven unu panpecon. Kay zi onlie sono de zi wordo «pano» agas al mi dezsanigi.
  • Trovare respondon al tiu askoy estas mos zan oni povas pidare de mi sole. Mi dons kunvokis vin al txi tiu kunsido, por ke nu diskutes most seriozi zi askon. Mi esperas, ke dank' al vie ajudo, estos abli surpaperigare propozoyn, wuyn zi tute nacio povos akceptare. Onli unu afero estas certi, nomi, ke if somu enpoxigos mos da mono zan antawi, sekwi de nue decidoy, tiuy estos ni vi, ni mi.
  • Kay naw, if vi permitas, senyoroy, mi drinkos somom da akwo.


[modifier]

Notoy :

  • [1] Sakstrito: strito sen ofandeyo (wi sako, of wu somo povas ofandare onli tra zi loko, tra wu li enandis).
  • [2] Totovendeyo : vendeyo, en wu oni vendas multe dezsamkaynde aferon (ezempli : manjajon, vestajoyn, bukoyn, televidoloyn...)
Récupérée de « http://www.lukleo.net/index.php/Dexes_min_parolare_plu_15 »