Dexes min parolare plu 17

Un article de Lukleo.

  1. LUKLEO
  2. Du Esperante Teksto Tradukite de Claude PIRON : Gerda malaperis kay Lasu min paroli plu ! © Claude PIRON




Sommaire

[modifier]

DEXES MIN PAROLARE PLU !


[modifier]

Dis-sete xapitro / Xapitro dis-set


[modifier]

(a) Wedokapti omay


  • Yes, wan, antaw kelke yaro, ili diris al mi, ke mi estas zi most bele kida, wun ili soman ever vidis, mi presk enlovijis. Nenian omu parolis pri mie beleco similwordi. Nenian omu, simpli parolante, direktis tie kortuxe oyoyn al mi.
  • Sed pos somom da taymo mi konsavijis, ke ili ne veri lovas min, kay ke mi nenian povos lovare ilin, iven if onli pro ilie mono. Kay naw nu eksavis, ke ili volas wedijare al Aneta !
  • Txu vi komprenas, way ili volas wedijare al eli ? Eli avas plize facon, somemaneri, sed eli ne estas bele. Ili estas tre rike. Versimi ilie mono interesas elin. Wel, if ili volas estare dezsatje, tio estas ilie problemo.
  • Ilie frata wedelijis al riku, kay tio estas multi mos sendanjere. If zi wedu avas tiom da mono, wom zi weda, lesti ambi avas deeki certicon, ke zi alie ne buskas en wedijo ablecon riki vivare.
  • Multe kida ja provis wedeliji robare zi monon de Rikardo. If vi savus, wom da wedkapteme omay ili ja devis forsendare ! Sed totan revenas novey, kay txi tiu sukcesis. Txi-foyi, ili estas kaptite. Finite, zi libreco. Ili falis en elie kaptolon. Antawi ili estis tre sinkipe[1]. Ili boni kipis sin ye totu provo faligare ilin en zi kaptulon. Sed zi laste oma -- wi dons eli nomijas ? mi oblidis... a yes ! Aneta ! -- Aneta, zi laste of longe kabelo, perfekti ludis sie rolon. Zi laste foyon, ili presk kaptijis, wo mostras, ke abli ili farijis les singarde.
  • Tiu laste foyon, pri wu mi parolas... abli mi devus dirare «zi antawlasti foyon», if vi konsideras, ke zi vere laste foyo estas txi tiu foyo, kun tiu Aneta... wel, negravi... tiu laste foyon, mi diris, zi kaptema estis tuti senmone. Zi most senave, most dezrike kida of zi tute urbo. Sed eli estis bele. Grande, sporteme, sentime[2], sed senteme[2] -- lesti lawsime -- eli mostris sin tii lovinde, ke ili presk eklovis elin ye zi unue watxo. Zi afero duris mos zan unu yaron. O yes, dum mos zan unu yaro ili vidadis unu zi alie kwazi sen interrompo.
  • Ekzistas tie tipo de oma, wu tre naturi plizas. Eli estas tie. Yet, eli sukcesis plizare al ili ne onli pro sie nature lovindeco, sed, krom tio, osi pro somo alie. Pro volo. Pro decido. Eli volis ilie monon, eli decidis, ke eli avos lin, kay dons -- samokazi -- ilin. Kay eli agis tuti lawplani, boni pripensanti unu paxon pos zi alie, por realigare sie deziron. Eli nenian mispaxis.
  • Eli buskis pri ili totekaynde informoyn, kay eli uzis sie savoyn por mostdezforijare al ili, kay al ilie koro. Ezempli, wan eli eksavis, ke ili estas tre kanteme, kay iven estas ano de somu gee kantogrupo, eli tuy decidis anijare al tiu grupo. Alie foyon, oni diris al eli, ke ili jus ofijis of zi warservo. Wel, eli buskis zi most ete informoyn pri ili, kay sukcesis aranjare zi aferoyn tiemaneri, ke eli estes zi unue persono, wu trovijos sur ilie voyo, wan ili alvenos en zi urbon.
  • Kay ne onli eli agis. Osi elie patroy trovis psewdomotivon por estare foyi akceptite de ilie patru. Eli kwazi robi enandis en ilie mondon por robare ilien lovon, kay zi tute rikon, wu andas kun li, txe tie multmone omu. Eli uzis most pleni sie imatjinon por ofpensare most dezsame maneroyn enrobijare[3] en ilie vivon, kay plizare al ili. Sed abli eli trouzis lun. Abli ili suspektis elie planon kay zi ne pleni oneste motivoyn, wuy kuxis pos elie tro ofte aperoy txe ilie flanko.
  • Sudeni, ilie amikoy rimarkis, ke ili farijas mos kay mos kolde en sie rilatoy kun eli. Oni sentis, ke zi kayndo de espero kay lovemo, wu jus batigis ilie koron, naw somom pos somom dezaperas, dexanti zi lokon al somu dezlovo... ne, ne veri dezlovo, wi dirare ? Mi buskas zi yuste wordon, sed ne trovas lin, wi ofti okazas al mi... dons, ne estis dezlovo, sed somu sento dezfore al li, somom simile... a : yen mi trovis zi wordon: nelovo. Neplizo. Ili ne dezlovis elin, komprenabli, osi ne dezlovis elin, sed, tuti simpli, eli ne plu plizis al ili. Zi sentoy, wuyn eli antawi estigis en ili, simpli dezaperis. Mi gratulis ilin. Ili tii jus ofigis sin of serioze risko, of zi risko wedijare al monbuske aventura, wu ne indis, ke ili kuniges sie vivon al zi elie.
  • Sed yen nove foyon simile situacio jus aperis. Pro tiu Aneta, yen ilie koro jus reekis batadare mos vivi, yen reaperis zi konexate miksajo of espero kay, if ne lovo self, lesti deziro lovare, kay naw, yen nu eksavas, ke ili decidis farijare sie wedo.
  • Abli yet Aneta ne kaptis ilin por ilie mono. Finfini, mi ne konexas zi tute istorion. Wo abligus al mi dirare tion ? Vi pravas. If sinceri parolare, mi ne raytas dirare tion pri eli. Mi presk ne konexas elin. Pro wo dons mi esprimis al vi tiu dezame ideoyn, wuyn mi avis pri Aneta ? Way mi dexis mie imatjinon kaptare min, prie elie motivoyn ? Mi ne estas oneste. Sed pro wo dons ? Txu pro deziro stopigare zi wedijon ? Txu mi deziras tion ? Txu mi finfini watxes zi veron fac-al-faci ? Kay wu estas tiu vero, if ne ke ijare zi weda de Rikardo deziras most forti mi ?


[modifier]

Notoy :

  • [1] Sinkipe: atenteme kay pripenseme, por ne getare dezbonajon aw dezfelitxon, aw por ne metare sin en reale aw imatjinite danjeron; dezeme agare sudeni kay senpensi; neriskeme.
  • [2] Sen-tim-e, sent-em-e.
  • [3] Enrobijare: enandare robi, t.e. zorganti restare nerimarkite, kwazi por robare.


[modifier]

(b) Titxiste lovo


  • Ne estas facile lovare kun dudis kint kido. Ne watxes min tii wondi, mi diras zi veron. Mi volas dirare, ke wan oni estas titxisto, lovas jovan, kay avas kun si klason de dudis kint kido, wuy sekwas sie titxistun, we ever ili andas, lovrilatoy farijas dezfacile.
  • Zi domego, wer nu estis, dum tiu sur-monte wiko, estis deznove otelo, wun oni rearanjis por infangrupoy. Estis en li grande manjeyo por zi grupe manjoy, kay osi mos dezgrande, mos plize drinkeyo, wer oni povis komprare kafon, sukon, xokolaton, teon kay alie drinkajoyn.
  • Tier eli workis. Wan mi enandis al zi drinkeyo, en zi unue tago, kay mi ekvidis elin, mie koro misbatis. Kay mi samtaymi ijis certi, ke osi elie koro faris unu misbaton. Mi watxis elin, eli watxis min, nu ridetis.
  • Ne duris mos zan unu segondon tiu unue watxo, sed mi sentis, kwazi mi aliijus al nove omu. Nenian mi vidis somun tii lovinde, tii felitxigi lovweyke.
  • Zi infanoy brui envenis pos mi. Wel, vi savas, we estas infanoy. Lu movis zi setjoyn. Lu kridis. Lu vokis de unu anglo al alie most lawdi. Unu paxis sur zi futon de kunulo, kay txi-laste ekkridis, kwazi oni jus provus mortigare ilin. Wel, vi konexas tie situacion.
  • «Wu robis mie monon ?» somu kridis furiozi. «Mie monuyo dezaperis !»
  • «Li falis of vie poxo», «Tier, txe zi setjfuto», «Buskes antaw zan suspektare !» samtaymi kridis most dezsame votxoy, dum sonis mose respondoy, al wuy pleni mankis kortezeco.
  • Sed mi nenion awdis. Mi onli povis watxare elin. Pos tiu unue watxo, wun mi antawi priparolis, mi direktis zi oyoyn alilokin dum unu segondo, sed ne mos. Mie watxo tuy revenis al eli kay ne plu fordexis elin. Kwazi somu supernature forto devigus min ne movare zi oyoyn.
  • Osi eli watxis min plu, kun zi same felitxplene rideto. Stranye, nekustume, silente glado ekokupis mie tute estajon. Tuti kieti. Mie koro ne plu misbatis, sed li ne batis wi antawi. Li estis kwazi plene ye suno, ye bele, warme, plize sed samtaymi kiete sunlumo.
  • Dumi, interinfane waro ekijis. «Mi vidis vin, vi provis robare mie monuyon», kridis somu kida.
  • «Ne gravas, vi ja estas tro rike», ridi rebatis kidu.
  • «Txi tiu estas mie setjo, ne sides sur li», kexis trie infano.
  • «Wu faligis mie goton ?» furiozis kware.
  • Objektoy ekis traflugare zi lufton. Zi bruoy devus tuxare mie atenton, konsavigare min, ke awdeblas wordatxoy, ke okazas nealdexarende[1] batoy, ke ploroy kay kexoy kay ridoy resonas tro brui de unu muro al alie.
  • Sed mi kwazi ne txeestis. Mie atento estis for. Li ne direktijis al zi infane waro, onli al tiu blue oyoy, al tiu wondende nazo, al tiu brune kabeloy, tii perfekti aranjite.
  • Kay, pro nekomprenable motivo, osi elie oyoy estis turnite onli al mi. Al mie tro dike nazo, al mie senorde kabeloy, al mie nespeciale bele faco.
  • «Ne sides txi tier», lawdis kide votxo.
  • «Mi raytas sidare wer ever mi volas», respondis alie.
  • «If vi sidijos sur txi tiun setjon, vi rigretos tion», parolis trie, dezamiki.
  • «Vi ne raytas dezpermitare al ili sidare sur tiu setjo», kida kridis.
  • Mil interkridado sonis samtaymi. Mil objekto, simi, kuni bruis en zi drinkeyo. Sed mi awdis nenion. A, mos yusti, mi awdetis some kwazi tre fore bruon, wu ne sukcesis kaptare mie atenton. Mie atenton ya plene okupis zi superbele faco de oma sensimile.
  • Kay yen eli ekridis.
  • Mi watxis elin iven mos, wondi. Sed eli tro ridis por povare parole respondare al mie silente asko.
  • Elie mano mostris al zi eyo, al zi nekredable warkaynde agadoy, wuy okazis en li, al setjoy kuxante, al rompite taso, al legoy, kapoy, brakoy, manoy movijante totedirekti, dum wordatxoy kay warkridoy toter[2] sonadis.
  • Onli tian mi ekkonsavis. «Kidoy !» mi kridis. «Sufitxas !»
  • Nenian mi komprenis, way mi avas awtoritaton. Sed awtoritaton mi avas. Nature awtoritaton. Txu abli pro somo en zi votxo ? Mi ya ne estas alte fortegu, wi kelke omu, wuyn infanoy watxas kun some timo, kay sekwi kun forte motivo ne riskare dezkontentigon. Ne. Mi estas ne mos zan mezalte kay mezforte, kay tuti ne avas timige aspekton.
  • Sed zi infanoy, al wuy mi titxas, nenian faras somon, won mi dezpermitas. Sufitxas, ke mi diris «atentes !», kay zi bruo stopas, envenas silento, dum zi kidoy watxas nun atenti kay weyti, weytanti, fakti, ke mi presiziges mie deziroyn. Iven, ofti, mi diras nenion. Onlie watxo, onlie facesprimo, onlie movo de zi mano, kay tuy lu kietijas.
  • Txi-foyi, mie nature awtoritato rei agis. Apen mi devis aldonare kelke wordon por presizigare, ke mi volas, ke lu restariges zi falinte tawlon kay setjoyn, stopiges zi batoyn, remetes ordon kay kieton en tiu plize drinkeyo. Pos dis minuto, toto estis rei en ordo, kay lu interparolis kieti, kwazi neniu dezamikeco soman ever aperis inter lu.
  • «Gratulon, senyoru !» diris zi most bele votxo, wun mi soman ever awdis. «Wan mi ekvidis zi dezordon, mi imatjinis, ke ne ablos restarigare bonordon antaw zan noktijos».
  • Nenio estis mos swite al mie koro, zan elie gratulwordoy. Tii ekijis inter nu most felitxe lovrilato.
  • Sed, kredes min, ne estas facile lovare kun dudis kint kido. Mi ne povis fordexare zi dormeyon nokti, if unu of lu ne dormis. Tiu ya weykis kelke alien, kay pos dis minuto zi dormeyo farijis brue ludeyo. Somun tagon -- estis elie libretago -- eli okis venare pasejare kun mi. Sed osi kunmarxis zi dudis kint karuleto, wo yet dezlarjigis zi ablecoyn de plize pare interparolado.
  • Wan mi estis libre, kay mie kunworkanto[3] gardis lun, eli workis en zi drinkeyo. If mi andis al tier, mos ofti osi kelke of mie klasanoy venis. Kay wan eli interrompis zi workon, mi ne estis libre, sed devis okupijare pri zi dudis-kinto. Mie ajudanto[3] txeesis onli dumtagi, ye presize oroy.
  • Yet, somom pos somom, mi sukcesis trovare solvoyn al zi problemoy, kay vidi elin ne tro dezofti. Mi rakontis toton pri mi, pri mie vivo, pri mie deziroy, pri mie lovo, wu certi duros tilmorti, kay eli sami rakontis toton pri si. Eli estis rideme, kanteme, sed osi workeme kay most trustinde omu, kun koro plene ye glado, kay felitxige rideto.
  • Pos wan mi revenis fokin, certi plizis zi foreco de zi infanoy, sed mie soleco pezis al mi. Felitxi, zi urbo, wer mi titxas, ne estas tro fore. Wi abli most ofti mi reandis al zi montare deznove otelo, kay nue lovo de foyo al foyo grandijis. Ni eli ni mi plu avas patroyn kay fratoyn, kay nue gewedijo estis most simple, kun onli kelke amikoy. Lesti lawplani. Koz wan eksonis zi gewedije marxmuziko kay nu turnis nun por brak-en-braki ofandare, silenti, rideti kay korbati larj-oyis al nu dudis-kinto da amiketoy.


[modifier]

Notoy :

  • [1] Al-dexare: dexare alvenare, dexare envenare, kay dons permitare, dexare okazare, akceptare.
  • [2] Toter: en zi tute loko.
  • [3] -anto: persono, wu ...-as, -ante omo.
Récupérée de « http://www.lukleo.net/index.php/Dexes_min_parolare_plu_17 »