Un article de Lukleo.

1. LUKLEO
2. Du Esperante Teksto Tradukite de Claude PIRON : Gerda malaperis kay Lasu min paroli plu ! © Claude PIRON
   • Lernes zi unue texto { Xapitro x (Gerda dezaperis) }, pose zi due { (+) (Dexes min parolare plu) } por fermigare zi akirite savoyn.
     • Xapitro 1 (+), Xapitro 2 (+), Xapitro 3 (+), Xapitro 4 (+), Xapitro 5 (+), Xapitro 6 (+), Xapitro 7 (+), Xapitro 8 (+), Xapitro 9 (+)
     • Xapitro 10 (+), Xapitro 11 (+), Xapitro 12 (+), Xapitro 13 (+), Xapitro 14 (+), Xapitro 15 (+), Xapitro 16 (+), Xapitro 17 (+)
     • Xapitro 18 (+), Xapitro 19 (+), Xapitro 20 (+), Xapitro 21, (+), Xapitro 22 (+), Xapitro 23 (+), Xapitro 24 (+), Xapitro 25 (+)

• Wordaro : A > B > C > D > E > F > G > I > J > K > L > M > N > O > P > R > S > T > U > V > W > X > Y > Z >

---

• Gerda malaperis. © Claude PIRON
• Lasu min paroli plu! © Claude PIRON

Sommaire 1 DEXES MIN PAROLARE PLU ! 2 Dudis-unue xapitro / Xapitro dudis-unu 3 (a) O bele naskijurbo! 3.1 Notoy : 4 (b) Txaw lando lovate!

DEXES MIN PAROLARE PLU !

Dudis-unue xapitro / Xapitro dudis-unu

(a) O bele naskijurbo!

• Watxes! txi tier mi naskijis. Txu ne bele loko? Mi dubtas, txu ekzistas somio simile aliloki en zi mondo. Txu zi montoy ne estas nekredabli bele? Txu vi konexas mos wondinde vidajon? Watxes zi urbeton, kun lie deznove domoy kay lie dezlarje stritoy, wuy turnijas sneyki, txu vi somer ever vidis somon similen? Watxes tiu deznove stonmuroyn. Ne ofti oni stil vidas tii perfekte urbomuregon. Zi tute urbo estas plene ye trezoroy multyarcente. Mi dubtas, txu lue valoro estas konexate. Sed certi li estas tre alte.
• Zi urbodomo[1] estas wondinde artajo. Vi certi ja vidis fotoyn de li, txu ne? Multe venas al txi tiu urbeto onli por watxare zi urbodomon kay fotare lin. If vi avas bone fotoaparaton, nu andos tiern, kay mi indikos al vi, de wu anglo li aspektas mos beli.
• Fakti, multe of tiu dezlarje stritoy ne estas tre pure, sed tio ne nozos vin, txu?
• Mie fratu volas farare bukon pri nue naskijurbo. Ili stil vivas txi tier. Mi forandis antaw longi, tuy pos wan nue patroy mortis kay oni vendis zi magazenon. Sed mie fratu restis plu.
• Txu vi sentas zi armonion de txi tiu loko? Rigretindi, zi suno stil ne mostrijis, koz zi lumo naw ne estas tuti kontentige por fotare.
• Vie frata foyi venis txi tiern, txu ne? Eli venis kun somu muzike societo, if mi boni memoras. Mi tre amas vie fratan, vie mos jove fratan, lesti. Zi alien mi ne konexas. Sed vie mos jove frata estas tre kare al mi. Eli estas tii swite! Swite, armonie vizatjo, kay belege votxo. Ne wondigi, ke eli ludas muzikon. Estas rigretindi, ke eli estas tii... wi dirare?... ne timeme, sed... ne-sinmostreme. Eli parolas tii dezlawdi, ke oni sentas, kwazi eli timus, ke oni rimarkos elie txeeston. Way bele kida wi eli timas, if oni watxas elin?
• Vie frata lernis muzikon eksterlandi, txu ne? Mi ne memoras, en wu lando. Kay eli andis al multe diverse landoy dank' al sie muziko. Devas estare plizi, kay interesi, andare de lando al lando kun muzikistaro. Sed abli tiu totane translokijo estas lacige.
• Naw, if vi avas stil taymon, mi konduktos vin al zi alie flanko de zi urbo. Multe deznove domoy estas vidinde tiuflanki. Txi-flanki estas boni por avare plene ideon pri zi urbo, koz nu trovijas sufitxi alti por avare bone watxon al zi tuto. Sed estas les da vidindajoy txi-flanki. Zi most vidinde aferoy trovijas trans tiu larje strito, wun vi vidas dreti. Tier ya ekijas zi deznove urbo.
• Txu vi savas, ke oni duri esploras buski al deznovajoy txi-urbi? Sub zi monteto, sur wu nu staras, oni trovis multe valore objekton.
• Zi istoriistoy ne interkonsentas inter si pri diverse aspekto de zi urbe istorio. Sed oni dezkovris posrestajoyn of muroy kay domoy txi tier eni de zi monteto. Oni iven trovis mobloyn, workoloyn kay diverse objekton, ezemple pecoyn de boteloy, tier txi, precizi sub zi loko, wer nu naw staras.
• Oni kredas, ke dum persekutoyj, omoy venis vivare txi tier subi. Antaw kelke yarcento, zi steyto persekutis multe pro luue religio. If zi afero interesas vin, mi donos al vi bukon pri tiu persekutado. Terure aferoy okazis. Ome vivo ne plu avis valoron por zi tiuepoke awtoritatoy. Lu mortigis kay suferigis omoyn sen iven mos ete kortuxo. Zi poblo teruri suferis.
• Wel, tii estas zi vivo, txu ne? Ekzistas personoy, wuy rigretas zi deznove taymon, zi pasinte epokoyn. Mi ne. Zi vivo estas mos bone naw, lesti por nu txi tier, koz nu savas, ke en zi resto de zi mondo ome persono ne totan estas konsiderate wi zi valore estajo, wu li estas, aw devus estare, law mie opinyo.
• Txu vi sufitxi watxis zi vidajon? Boni. Nu dons povas andare al zi alie flanko, wer nu povos vidare de dezfori tiu deznove domoyn. Venes. Mi konduktos vin. Mi estas certe, ke tiu deznove urbo egi plizos al vi.

Notoy :

• [1] Urbodomo : domo, wer trovijas zi xefe urb-administre oficeyoy.

(b) Txaw lando lovate!

• Txaw, lando de mie naskijo ! Mi forveikas. Mi ne plu manjos vie sensimile salsitxoyn. Ne plu okazos, ke mi oblidos zi zorgoyn, perdanti somom pos somom zi konsavon pro vie tro forte brando, kay pro vie troe drinkotradicioy.
• Mi ne plu lektos vie bukoyn multvalore. Mi ne plu balnijos en vie kolore sed armonie atmosfero. Mi ne plu sentos zi switecon de vie religie vivo, txeestante en totu urbo, en totu kampo, en totu domo, en totu most dezgrave, forperdite angleto de zi lando. Mi ne plu awdos zi kridoyn de vie vendistoy, zi kexoyn de zi komprantoy, zi diskutoyn pri zi vere valoro de tio kay tio txi. Mi ne plu vizitos zi kunvenoyn de zi kantosocieto, kay vie muziko ne plu awdablos, wan mi promenos de strito al strito en zi grande novmonde urbego, wern mi naw veikos kay wer mi sentos min perdite, mose senvalore numero en mondo de senvalore numeroy.
• Txaw, lando de mie joveco! Txi tier mi naskijis, txi tier mi vivis infanecon, txi tier mi ekkonexis mie unue lovon, txi tier mi suferis.
• Txu mi suferas naw? Stranyi, mi ne povas respondare. Mi savas, ke mi forflayas al neome mondo, al lando timige, wer mono valoras mos zan sentoy, savoy mos zan lovo, kay worko mos zan ludo. Lu tier altvalorigas pensadon, ne kantadon, amiko diris al mi, kay ili savis, koz ili tier estis studento. Mi savas, won mi fordexas. Mi ne savas, wo weytas min, tier transi.
• Lastfoyi mi watxas vin, mie poblo! omoy surstrite, mie samlandanoy, mi watxas vin naw per nove oyoy. Wi kolori vi estas vestite, wi gladi vi alparolas unu zi alien, wi vivi vi totuy aspektas! En tiu lando de laktodrinkantoy, wer mi pronti ekvivos, toto estas senkolore, kay zi bruoy mos esprimas furiozon zan felitxon, law tio, won mi awdis.
• Robistoy multas txi tier, sed osi tier, txu ne?, kwake lawdiri lu ne agas sami. Tier estas titxite robistoy, wuy vizitadas zi lerneyoyn dum longe yaroy kay savas funcionigare sie kapon. Txe nu, robisto agas xanci, per spide faro tuti simple, jenerali sukcesas, foyfoyi kaptijas, wel, totuy ridas, nenian estas dramo. Onli momento en zi vivo. Kay totuy komprenas dezrikecon. Tier robistoy avas planoyn. Lu planas sie agadoyn. Lu iven grupijas multomi kay kunordigas zi workon. Imatjines al vi! Tier transi, robistoy nomas sie okupon «worko»! We stranye manero aranjare sie vivon! If robare estas workare, way ne simpli onesti workare?
• Txaw, robistoy mielande! Kay txaw osi al vi, robeme steyto! Vi tro dezsatas ye zi mono de zi landanoy. Oni diris, ke tier lesti zi steyto estas oneste, aw presk oneste. Nu dires: «sufitxi oneste». Lesti, law mie informoy, simas, ke zi xefe golo de zi steytfuncionuloy tier estas somo alie zan plenigare sie poxoyn per zi steytane mono. Ne txe nu. Txaw steytoficistoy diverstipe, alte kay base, jove kay dezjove! Mi dexas vin al vie tutlande robplanado kay al vie subtawle enmanigo de tiom kay tiom da riko, wu devus servare al zi felitxo de zi poblo, ne al tio, ke vi mosfatijes.
• Txaw, patrolande kamparo! Mi naskijis txe vi, o kampoy dezswite, kay mi savas, pro wo vi dezswitas. Vi naskis min, kamparanoy, kay mi vidis vie suferon, vie nelacigable workadon, sed osi vie nemortigable povon estigare ridon kay kantadare txe most atxe vivkondicioy.
• Txaw, gostoy, wuyn zi montoy naskas txi-landi! Oni ne kredas ye vi tier, kiern mi andas. Oni kredas ye cienco kay ye «esploroy pleni dokumentite». Kay vi, gostoy, ridas super zi cience esploroy, wuy nenian kaptas vin. Kay pro vi, «lu» ne komprenas nun. Wi tiuy omoy povus komprenare poblon, wu mezi de cience worko, sentas, ke gosto txeestas, kay rimarkas rideti, ke ili kredas mos ye zi gosto zan ye zi worko farate? Yes, mi txawas vin, gostoy, wuy teruris mie infanecon, kay tro emis min sekware somern ever. Mi forfujas al sengoste lando, kay vivos fini vivon libre ye vie noze totane enmiksijo.
• Txaw, naskijlando mie! Neniu soman ever, somer ever, sukcesis kopiare vie artoyn, vie tradicioyn, vie atmosferon. Nenier trovablas sami pure lufto, sami manjinde fruktoy, sami vere amikoy. Vi estas sensimile lando, zi mos aminde lando en zi mondo, zi lando de mie naskijo.
• Kaj yet mi felitxi forveikas.
• Vie polico persekutis min. Min nozis vie totana nido kontrolare, won mi faras, won mi diras, wu vizitas min, wun mi vizitas, kay tiom da alie detayoy pri mie vivo. Vi tro zorgas pri vie steytanoy. Vi tro okupijas pri zi landanaro. Kay vie golo, o steyto, ne estas, ke nu vives felitxi, sed ke vi direktades totun kay toton txi-landi.
• Wi libr-love omo povus ofportare tie situacion? Wi oni povas avare dignecon en tie kondicioy? Txu vi ne komprenis, wom digneco valoras por omo, wom li necesas, wom nu nidas lin?
• Txaw, naskijlande polico, savvoleme, kontroleme, komfort-lovi polico ! Mi forflayas por totan. Multo mankos al mi. Mankos zi koloroy, zi muziko, zi kantoy. Mankos mielange bukoy, wuyn mi ne povos tier fori getare. Mankos zi vizatjoy, zi votxoy, zi ridoy.
• Sed al mi lesti, o steyte polico, certi ne mankos vi.