Dexes min parolare plu 23

Un article de Lukleo.

  1. LUKLEO
  2. Du Esperante Teksto Tradukite de Claude PIRON : Gerda malaperis kay Lasu min paroli plu ! © Claude PIRON




Sommaire

[modifier]

DEXES MIN PAROLARE PLU !


[modifier]

Dudis-trie xapitro / Xapitro dudis-tri


[modifier]

(a) Sekrete servo


  • Way diabli mi entirijis[1] en tiun aferon ? Mi ne estis sufitxi sinkipe. Oni nenian kipas sin sufitxi kontraw tiu danjere decidoy. Fakti, mi iven ne rimarkis, ke mi somon decidas. Tiuepoki, mi estis simple soldato. Koz mie patroy multegi viatjis kay konstanti translokijis de unu lando al alie, mi lernis diverse langon. Tuti senkonsavi, fakti. Kideto lernas spidi, iven if onli ludanti kun alie infanoy, wan ili vivas portaymi[2] en lando, wuz langon ili nenian lernis antawi. Ili iven ne nidas andadare al zi lerneyo por kustumijare al tuti nove manero esprimare sin. If ili allerneyas, estas mos boni, sed lerneye titxado ne vere necesas por lernare langon. If oni estas stil tre jove kay vivas en zi prii lando. Konstanti oni devas uzare zi langon, rei kay rei aperas nove okazoy uzare lin, en nove kondicioy, tii ke totu wordoy kay toto alie enkapijas iven sen most ete fortostretxo.
  • Tiay mi veri boni savpovis kelke langon. Osi langoyn ne tre konexate nuelandi. Kay wan mie diable xefoy eksavis tion — oni nenian estas tro diskrete; if mi estus imatjininte zi sekwoyn, mi estus silentinte pri mie langosavoy — yes, wan mie xefoy eksavis tion, lu propozis al mi oficeye workon: traduktare dokumentoyn, aw lesti tiuyn lektare, kay dezlongi klirigare al lu, pri wo temas en tiu paperoy.
  • Wel, mi ne speciali amis zi soldate vivon, «zi swite vivon», wi nu tiutaymi kromnomis[3] lin. Portare peze sakon marxanti tuttagi sur sunwarmege voyo, aw kuxare sur akwece tero ludanti waron, ne estas por mi zi most tipe tipo de vivo felitxe. kay mi awdis, ke zi bonxancuy, wuyj warservas oficeyi, getas multi mos bone manjoyn zan tiuy, wuy fortigas sie korpon kay lernas zi arton ne pensare en totutage kampe soldatludoy.
  • Mi amas boni manjare. Tio estas unu of mie multe dezfortajo. Kromi, mie muskloy mos spidi lacijas zan mie kapo, kay mi estis tii lacege fini de tiu libre-lufte soldattagoy, ke mi sentis, kwazi mi apen vivus plu. Iven sinyare per oyo estis tro lacigi por mi en tiu vesperoy.
  • Mi naras toton txi por klirigare al vi, way mi tii facili entirijis en zi Centron kun grande C. Mi komprenabli pidas vie protekton, koz... Ne. Pri tio mos posi. Zi savo altiris min tiern, ke mi ne plu lacigos mie korpon tilmorti rolanti wi sneyko aw dogo, aw wi pezeg-portanto, en lokoy dezswite. Mie legoy kay futoy ne estas speciali bele — lu iven estas veri dezbele, if parolare sinceri — sed mi amas lun, koz lu totan servis min amiki, kay zi «swite vivo» de simple soldato mos kay mos ofuzis[4] lun, tii ke mi sentis min ijante somom mos base totutagi.
  • Ceteri, mie tute korpo ofuzijis. Mi ja ne avis multi da fato antaw zan ekare, sed tiu dezmulto perdijis en zi unue wikoy. Oni provis kredigare al mi, ke per tie konstante funcionado ye sie most alte povo mie korpo farijos toturilati fortege, sanege kay multopove — «Vi estas Davidoy, mi faros Golyatoy of vi», diris unu of nue suferigistoy, oblidanti, kun zi tipe senkape funcionado de zi waristaro, ke of tiu du karu, Golyato mostrijis zi perdinto — sed mi avis forte dubtoyn pri mie xancoy sukcesare. Law lue agmanero, iven if lue golo sinceri estis fortigare nun, simis al mi, ke zi xancoy perdare zi vivon kay zi dezmulte satjon, wun nu jovulo avis, estis multi mos grande zan zi xancoy realigare luen golon: farare superilon of nu.
  • Kompare kun tiu Golyatigo, sidare en komforte oficeyo tradukanti paperon pos papero simis al mi golo most dezirinde. Wan oni faris al mi tiugole propozon, mi ne forjetis lin. Wi mi jus diris, mi ne estas superomo, kay en simile kondicioy por nei respondare necesus superome forton.
  • Mi nenian estis speciali sindoneme. Mi totan golis mos protektare mie sanon kay kontentigare mie emon boni vivare zan donare min al zi Patrolando. Tuti ne estis certi, ceteri, ke mi estos les patrolandame en oficeyo zan en zi kampoy kay montoy.
  • Mi dons alvenis en zi Centron. Mi tuti ne savis, pri wo temas. Oni igis min promesare, ke mi pleni kipos zi sekretoyn pri toto, won mi vidos, awdos, tuxos aw somemaneri sentos tier, kay koz tiu realistoy ne kredas ye simple promesado, tuy wan mi promesis, lu klirigis al mi, wi spidi mi dezaperus[5] of txi tiu vivo — tii diskreti, ke iven zi polico ne starigos al si askoyn — if xanci mi somon dirus pri zi Centro kay tio, won li faras.
  • Traduktare per si self ne estas tie agado, kie portas vin al mostsupro de felitxo, sed lesti zi dokumentoy estis interese. Mi totan multi interesijis pri toto, wo okazas sur zi Tero, kay tiu raportoy aw alie skribajoy interesis min. Ni traduktis most stranye paperoyn, foyfoyi iven leteroyn sendite de soldatfamilyo of «dezamike» lando al warservanto, dons plene ye informoy pri zi vivo en zi devenloko, kay kaptite zi-diablo-savas-wi.
  • Sed posi... Ne. Mi ne povas narare. Mi nidas protekton, mos bone protekton kontraw lu. Lu estas tii danjere. Aw txu tion mi imatjinas ? Ne. Lu estas grandpove. Lu estas kwazi steyto en zi steyto. Zi deznove timo plu kuxas dezsupri en mie koro. Kay yet mi devus narare. If ne por vie plezo, lesti por zi sano de mie kapo kay de mie korpo, lace plu portare toton txi nenian parolanti pri li. Txu kipare sekretoyn tutvivi estas abli al ne-superomo ? Totan kipare multi da gravege sekreto estas konstante stretxo, kay tiu stretxo estas les kay les ofportable. Iven wan zi sekretoy estas ridinde.
  • Kay mult-aspekti, zi vivo en zi Centro estis ridige. Aw ridinde. Tiu omoy prenis sin tii seriozi ! Zi ideo partoprenare en kaxe, subtere, subsupraje waro tutmonde naskis en lu senton pri graveco, wu foyfoyi perdigis al lu zi kapon.
  • Kromi, nu tier vivis en konstante stretxijo. Kay ridare mostrijis bone rimedo por kipare nun kontraw zi danjere sekwoy de tiu totan stretxe atmosfero.
  • Foyi... if vi savus... Vi ridegos, wan vi eksavos. Foyi, unu of tiu espion-xefoy — ili nomijis Alb...
  • O! Wo okazas al mi ? Tra zi windo, somu ekjetis... mi swunas, mi swunas... Kapo turnijas. Watxes: en zi koron li enijis, ji tenijas tuti fermi... tiu afereto... Mortige substanto... Way vi dezklozis zi windon ? Way vi igis min starare apud li ? txu vi... ? aaaaa !


[modifier]

Notoy :

  • [1] En-tir-ij-are.
  • [2] Portayme : por somu taymo, dum somu taymo, dum somu duro.
  • [3] Krom-nomare : donare krome, anstatawe nomon.
  • [4] Ofuzare : dezbonigare aw dezgrandigare per longe uzado.
  • [5] En zi orijinalo : dezaperos (preseraro). Ne temas pri futuro en pasinteco, sed pri vere kondicionalo (vides zi pose "if mi dirus").


[modifier]

(b) Ameriko, Yen mi venas!


  • - Wan vi forveikos?
  • - Venonte[1] wikon.
  • - Flaytoli, txu ne?
  • - Yes, flaytoli. Neniu plu viatjas al Usonio[2] xipi en nue epoko. Flayare estas tii mos spidi!
  • - Txu vi devas preparare stil multon?
  • - Ne, toto ja estas preparite. Mi avas totuy dokumentoyn. Mi devas stil solvare zi askon pri mono, tio restas mie sole problemo naw.
  • - Way estas problemo?
  • - Mi agis stulti. Mi ne okupijis pri tiu afero sufitxi frui kay naw zi dolaro[3] altijas de tago al tago.
  • - Vi dons devus spidare komprare vie dolaroyn.
  • - Yes, sed mi awdis, ke naw zi dolaro estas tro forte, kay ke zi usone awtoritatoy volas basigare lin.
  • - Way? Lu estis dezkontente, wan zi dolaro estis dezforte, kwazi tio volus dirare, ke zi valoro de zi tute lando, de zi tuto poblo, basijis. Txu veri naw lu estas dezglade pri tio, ke zi dolaro farijis mosvalore?
  • - Yes, koz lu ne povas vendare tii facili sie produktoyn[4] eksterlandi.
  • - Pravi. Zi valoro de zi produktoy, wuy venas de Usonio, naw ijis mos alte por omoy, wuy ne perworkas dolaroyn.
  • - Yusti. Toto usone naw farijis mos multikoste por eksterlandanoy, kay pro tio Usonio vendas les, kay sekwi suferas. Estis ja sufitxi grave senworkeco tier. Naw, if lu vendos les al alie landoy, abli zi senworkuloy ijos iven mos multe, kay lu timas tion.
  • - Sinceri, mi dubtas pri tio. Vendare eksterlandi ne tiom gravas al tii grande lando. Zi landanaro ja kompras presk toton, won oni produktas tier. Zi ekstere vendoy prezentas per si onli dezgrande parton de zi tuto.
  • - Txu tii estas? if yes, mi devus ne konsiderare tiun able basijon de zi dolaro.
  • - Mi ne volas intervenare en vie decidon. Estas somu risko en ambi ablecoy. Txu vi ja estis en Usonio antawi?
  • - Ne. Txu vi?
  • - Yes, mi estis tier. Fakti, mi workis tier, wan mi estis jove, kay mi tiern reveikis antaw du yaro. Totuy tier kexis pri zi situacio, kay mi facili kredas, ke por dezriku, ezempli por omo senworke, zi vivo devas estare tre kwidige tier. Sed yet, dum mi traviatjis zi landon, mie konstante sento estis, ke tio estas unu of zi most rike landoy en zi mondo.
  • - Txu veri?
  • - Yes. Ezempli, vi ne povus imatjinare, wom oni donas al vi por manjare en restoracioy. Tiom mos zan en Europo, por simile kosto.
  • - Sed txu zi manjajoy estas sami plize, wi txe nu?
  • - Ne. Estas mos boni txe nu tiurilati. Xefi, en nue lando, zi manjoy estas mos dezsame. Vi povas facili getare totutagi somon dezsame en restoracioy. Sed abli mi ne raytas tii parolare pri Usonio. Mie konexo de tiu grandege lando estas tii supraje!
  • - Yet, tio, won vi diras, estas tre interese. Mi antawgladas vizitare tiu landon, pri wu oni awdas tiom da dezsame opinyoy.
  • - Wel, mi esperas, ke vi solvos vie dolarproblemon kontentigi. Til revido, kay bone viatjon!


[modifier]

Notoy :


  • [1] Venonte : wu venos, wu sekwos, wu okazos pos zi nawe taymo (venante = wu venas; veninte = wu venis).
  • [2] Usonio : zi lando inter Kanadio kay Meksikio (kun Alasko kay avajo); zi nomo devenas de United States of Nort America.
  • [3] Dolaro : mon-unuo en Usonio, Australio, Kanadio kay kelke alie lando.
  • [4] Produktare : farare aw estigare ajoyn (produktoyn), xefi kun zi golo vendare lun aw avigare al somu, wu uzos lun.
Récupérée de « http://www.lukleo.net/index.php/Dexes_min_parolare_plu_23 »