Dexes min parolare plu 24

Un article de Lukleo.

  1. LUKLEO
  2. Du Esperante Teksto Tradukite de Claude PIRON : Gerda malaperis kay Lasu min paroli plu ! © Claude PIRON




Sommaire

[modifier]

DEXES MIN PAROLARE PLU !


[modifier]

Dudis-kware xapitro / Xapitro dudis-kwar


[modifier]

(a) Literaturo lovindas, sed yet...


  • Zi terure afero, prii Eduardun, estas, ke onli literaturo interesas ilin. Txu vi konstatis tion ? Onli pri literaturo ili okupijas tilfondi. Mi konstatis tion stil istag, kay mi ne dubtas, ke mi rekonstatos lin ostag.
  • Wan mi renkontis ilin istag, ilie weda jus naris al mi pri tiu grave problemo prii zi koston de zi domo, wun lu farigas en zi apudurbe kamparo. Eli jus parolis al mi tre precizi pri zi mone dezfacilajoy, wuyn lu renkontis. Multaspekte afero, wun mi mostparti oblidis. Vi certi ja konstatis, ke mi nenian sentas min foki, wan oni prezentas al mi pri-mone konsideroyn, speciali if parolas zi weda de Eduardu, koz eli emas miksare zi faktoyn. Ne estis facili sekware elie klarigoyn.
  • Yet, unu aferon mi perfekte komprenis, nomi, ke por lu zi situacio farijas de tago al tago mos serioze. Zi institucio steyte, wu promesis al lu monon — kontraw repago onli pos yaroy, ye tre kontentige kondicioy — pro mi-ne-savas-wo subiti ekdecidis pri nove kondicioy, tii stretxey, ke lu ne plu povos akceptre. Kromi, zi onkla, wu antaw longi promesis, ke wan eli mortos, elie tute riko — grandege, lawdiri — estos por lu, lastminuti preferis tuti dezsame aranjon kay decidis donare presk toton al ospitaloy, muzeoy, bukeyoy kay simile institucioy, tii ke naw, wan eli mortis, elie rikego transandas al nefamilyanoy, kay Eduardu retrovijas senigite osi ye tiu espero solvare zi monproblemon.
  • Sed vi konstatos, if vi renkontos ilin, ke tio ne simas tutxare ilin. Totu alie persono, en simile kondicioy, avus grave kwidoyn. Ne ili. Ili paroladis al mi dum dezforumi du oro pri nove buko, wu jus aperis, kay pri nove plano prezentare en dezforumi dumilpatje buko zi tute leteraron de somu literature grandu, perfekti nekonexate al mi.
  • Txu vi komprenas tie sintenon? Rimarkes, ke tiu sinteno abligas al ili forkurare de zi dezplize realo, protektare sin kontraw dolore kwidoy, ne studiare zi fondon de zi problemo. Ili tutxos zi fondon de dezrikeco antaw zan konstatare, ke mon-problemo starijas. Oni cesas dezkietijare, wan oni forflayas en nerealece konsideroyn pri nerealajoy. We metodo! Bone por ili, versimi, sed ne por zi weda. Eli portas zi tute pezon de zi materie kwidoy, de wuy forkuras zi literaturame wedo. Txu vi trovas tion juste? Mi ne.
  • Aliflanki, tie ili estas de naskijo, tie ili certi restos tilmorti. Mi dubtas, txu ili povus farijare somom mos pratike, pos tiom da yaroy da flayado en zi alte spirite lufto.
  • «Mi respektas vie ideoyn», ili foyi diris al mi, «mi respektas vie sintenoyn kay preferoyn, respektes dons mieyn. Vi estas materi-love, mi lovas studiadon kay esploradon kay literature gladigajoyn. Vi cesis interesijare pri bukoy tuy, wan vi ofandis of zi lerneyo. Mi cesis okupijare pri sporto tiuepoki. Vi estas fortmuskle kay korpi bonfuncionante, sed kun dezplene kapo. Mi farijis senfate dezdiku, mi tuy lacijas, wan mi faras some brakworkon, kay, kwake mi estas dezpeze, mi iven ne avas zi spidmovecon de tie ulo, wi vi, sed mie kapo plenas ye belajoy, kay lu donas sune koloron al mie vivo, iven en taymoy de dezfacileco».
  • Wel, boni. Ili beli parolas. Eduardu totan estis sencese parolanto. Ili ja mostrijis zi most belworde of nue samklasanoy, wan nu kuni lernejis. Sed mi ne cesas pensare pri ilie kompatinde weda, wuz koron manjetadas kwidoy pri zi ostago.
  • «Wer nu trovos monon?» eli ripeti askas al si. «De wer diabli mono venos? zi muroy de nue domo ja ekas dezspidi altijare, sed nu nenian sukcesos pagare lin. Kay mi tiom antawgladis ye zi ideo vivare en nue familye domo! avare fokon en sie domo, we bele golo! Sed nu ne realigos lin. Oni forprenos zi domon de nu kay lin vendos, koz nu ne povos pagare. Aw polico venos, arestos nun, kay oni jetos nun en dezlibreyon!»
  • Eli troigas, evidenti. Sed yet! Imatjines al vi! Eli timas retrovijare en dezlibereyo, kay ili, dumi, revas onli pri literaturo kay dumilpatje libroy! Txu lue pare vivo sukcesos supervivare tie stretxijon, tie kontrawecon en zi maneroy pensare? Veri, lue situacio dezkietigas min.
  • Mi konstatis, ke eli multi dezdikijis, kay ke elie vizatjo alprenis atxe koloron, nesane. Tii aminde eleto! Mie koro ripijis, wan mi vidis elin tii senajude.


[modifier]

(b) zi gladoy de pidveikado


  • Txu estas vi, Joana? Wo okazis? Way vi ne revenis fokin? Way vi fonas tii dezfrui?
  • Won? Wun vi renkontis? Mi ne komprenas. paroles mos klari, kara, bonvoles. Wo okazis al vie votxo? Mi apen rekonexas lin.
  • En zi ospitalo, txu? Vi estas en ospitalo! Mi timas. Dires al mi, wo okazis. Won vi faras en ospitalo?
  • Won vi jus diris pri awto? Mi fakti tre dezboni awdas vin. Zi awto estas gaxite? Wuz awto? Txu mie awto? Joana! Won vi faris?
  • Malfelitxe azardo, dezfelitxe azardo! We wordoyn vi uzas! Simas al mi, ke vi ne xoforis tre atenti.
  • Won? Ne vi xoforis! Sed mi totan diris al vi, ke mi akceptas, ke vi uzes mie awton, sed ne ke somu alie zan vi xofores!
  • Vi self ne povis! Bele rimarko! Kay way diabli vi ne povis xoforare, dum vi lernis direktare awton ja antaw plure yaro? Ne, Joana. Veri, mi ne komprenas vin.
  • Brando! Vi drinkis tiom da brando, ke vi ne plu klari vidis! Txu tion vi jus diris al mi? Way dons vi drinkis tiom da brando? Lu drinkigis vin, txu? Sed wuy estas tiuy «lu»?
  • Vi ne savas! Vi ne konexas lun! Mos kay mos beli! Vi renkontis uloyn, kay drinkis kun lu tiom da brando, ke vi ne plu povis direktare mie awton, kay vi naw fonas of ospitalo. Veri, mi ne savas, won pensare. Won vi jus diris? Mortis, txu? Wu mortis?
  • Ili stil ne tuti mortis, sed estas naw mortante? Toto txi estas neimatjinabli serioze. Wu trovijis tier, kay mortis, aw mortas?
  • Zi awto surveikis ilin! Joana! Mi perdas zi kapon! Vi parolas tii kieti! Won? a yes, lu donis kietige substancon al vi. Yes, mi savas, kuratistoy estas tie. Tuy, wan okazis somo drame, nawtaymi, lu avigas al oni kietigolon. Way vi parolas tii stranyi. Sed we terure okazajo! Veri, mie kapo turnijas. Redires al mi — koz mi komprenas nenion — wu xoforis, wan zi awto surveikis tiu kompatinde senyoron?
  • Won vi diris? zi xefo de zi polico direktis mie awtomobilon?
  • Ne ili? zi xefo de zi polico ne estis zi omo en zi awto, sed zi omo, sur wu zi veikolo pasis? Won? Txu zi mortanto estas zi policxefo? O, Joana, ne estas veri, txu? Ne, ne! Filya mie, won diabli vi faris?
  • Ne vi faris! Sed wu, wu dons? Wu xoforis? Proves parolare mos klare, mi dezboni awdas.
  • Nekonexato! Sed wi vi renkontis tiu nekonexaton? Won? Ili pidveikis ? A yes, komprenabli, ili pidveikis! Mi imatjinas tion perfekti. Ili staris apud zi voyo sinyanti al pasante awtoy, ke ili deziras veikon. Kay vi, simpla, akceptis ilin kay ...
  • Bele! Ili estis tre bele! Yen belege respondo! Joana, txu veri vi estas sisyare kida? Tion oni kredus, awdante vin. Bele! Mi parolos al vi pri beleco wan vi fokenvenos! Vi awdos min, tion mi promesas al vi.
  • Kay posi vi altis por enawtigare alien. Kay tiu avis botelon da... won vi diras? Biro, ne brando, biro, txu? A yes! Eki biro. Kay posi vi trovis brandon! Wer? Zi same, txu? Tiu due pidveikanto diris, ke ili avas osi brandon, kay vi... nekredabli! Txu vi drinkis en zi awto?
  • A, felitxi vi avis zi ideon altare por drinkare. Won vi...? Tion mi povas imatjinare, ke zi naturo estis tre bele tiuloki. O yes, mi facili prezentas al mi enkapi zi vidajon: vi en bele naturo kun du belu, kay... Won vi diris?
  • Onli unu estis bele! Yes, komprenabli. Zi alie estis onli zi omu-kun-biro-kay-brando. Sed posi, wo okazis?
  • Komprenabli, vi sentis vin necerte pri vi! Wi povus estare alii, pos tiom da drinkado? Kay dons vi pidis tiun alien xoforare. Sed versimi osi tiu drinkis tro multi, kay... Teruri! Nares dons precizi, wo okazis, dum ili direktis zi awton.
  • Yes. En wun urbeton vi enandis? Mi ne komprenis zi nomon.
  • A yes, mi vidas, yes, tier. Kay tuy pos zi unue domoy estas tiu voyo dreti, kay...
  • Won? Ili veikis en zi nazon de alie awto, wu alvenis, kay ili sukcesis samtaymi surveikare futandanton! kay tiu estis zi policxefo ! Joana, Joana, mie filya, wi ablas!
  • Won? Txu vi diris, ke vie du pidveikanto sukcesis forkurare, antaw zan zi polico alvenis? Kay txu veri neniu stopigis lun? Txu oni ne kaptis lun? Neniu rimarkis! Sed lu estis krimuy! Lesti tiu, wu xoforis!
  • Sed vi self, way vi diris nenion al zi omoy tier? Yes, komprenabli, vi estis kelkmomenti nekonsave, kay dum tiu momento lu perdigis sin. Sed... sed... if tiu du dezaperis, tian zi polico nenian kredos, ke lu entuti ekzistas! Txu somu vidis lun?
  • Ne, komprenabli. Neniu vidis somon ever. Toto okazis tro spidi. Tiu du jovatxu dezaperis for, kay vi restis sur zi strito, plene ye brando, mortante policxefo, kay du rompatxite, pecigite awtoy. Kay sur zi awto, of wu oni vidis vin ofandare, wan vi rekonsavijis, trovijas mie numerplako!
  • If lesti vi ne estus mie filya, mi povus dirare, ke oni robis mie awton, sed kun vi en li...
  • Silentes, mi pidas, Joana. Dires plu nenion. Kay ages tuy. yen mie koro reagas stranyi. Mi sentas doloron. Mi pidas vin, fones al kuratisto, ke ili venes tuytuy al mi. Mi... Mi timas, ke nevoli, yes ya, tuti certi nevoli, sed yet... mi timas, ke vi mortigis du omon! Ne plu estas lufto txi... txi tier. M... mi ne p... ne plu po... povas paro...
Récupérée de « http://www.lukleo.net/index.php/Dexes_min_parolare_plu_24 »