Dexes min parolare plu 6

Un article de Lukleo.

  1. LUKLEO
  2. Du Esperante Teksto Tradukite de Claude PIRON : Gerda malaperis kay Lasu min paroli plu ! © Claude PIRON





Sommaire

DEXES MIN PAROLARE PLU !


Sise xapitro / Xapitro sis


Zi ulo, wu ne plu pensas


  • Pri wo mi pensas, ili askis. Txu vi awdis ilin ? Wi stranye tiu uloy estas ! Kwazi mi savus, pri wo mi pensas. Txu mi veri pensis somon ? Txu oni devas pensare dum zi tute taymo ? Tio ne simas al mi prave.
  • Mi perdis zi forton pensare antaw multi da taymo. Wan mi estis jove, fakti. Mi forandis por pasejare en zi naturo. Zi naturo estis bele. Mie povo pensare forfalis dum tiu pasejo. Kay naw, mi estas «zi ulo, wu ne pensas».
  • Verdiri (ver-diri), mi ne estas zi sole. Osi alie omuy kay omay, osi alie kiduy kay kiday preferas ne pensare. Osi multe universitate profesoroy nenian pensas. Lu simas pensare, sed ne pensas veri. Lu agas, kwazi lu pensus. Onli agas kwazi ; txu vi komprenas ?
  • Mi savas. Antaw somom da taymo, osi mi titxus en universitato. Sed mi ne volis forperdare mie forton en absurde agon, wi pensare. Estas tro riski. Imatjines ! If mi perdus mie ideoyn ! Mi versimi avas ideoyn. Mi ne savas tuti certi -- mi nenian watxas lun -- sed most versimi ideoyn mi avas.
  • If yes, mie ideoy restas kiete en somu angleto en mi. Mi timas perdare lun kay dons nenian andas vidare lun. Fakti, mi ne savas, txu lu ekzistas. Versimi lu restas sole en somu angleto de mi. Sole kay kiete. Lu ne times mie venon. Mi ne riskas venare.
  • Txu vi awdis pri Kartezio[1] ? Ili estis grande profesoro antaw multi da taymo. Ili diris: «Mi pensas, dons mi estas». Mi diras dezsami: «Mi ne pensas, yet mi estas. Mi ne pensas, yet mi ekzistas». Mi savas, ke mi ekzistas. Pri mie ekzisto mi estas tuti certe. «Wi vi povas savare tion, if vi ne pensas ?» vi abli askas vin. Onli, karuy, mi savas, ke mi ekzistas: mi awdas. Mi awdas, dons mi estas. Mi awdas, dons mi ekzistas.
  • «Txu estare, txu ne estare, yen zi asko», diris alie grandu. Onli, por mi, tio ne estas asko. Mi estas, kay tio estas bele fakto por mi. Abli mi estas stranye, sed mi lovas mie ekziston. Zi fakto, ke mi ekzistas, estas por mi -- abli ne por vi ! -- bele fakto. Antaw zi asko «txu estare, txu ne estare», mi tuti ne timas. Mi respondas simple «estare», kay restas tuti kiete. «Mi awdas, dons mi ekzistas», mi diris. Yes, mi awdas.
  • Mi awdas tre boni. Mi avas tre bone awdpovon. Fakti, mi awdis vin dirare somon ne tre bele pri mi. A ! Vi pensis, ke mi ne awdas, txu ne ? Sed mi awdas most boni. Vi povas dirare somon tre dezforte, kwazi vi tuti perdus zi forton parolare. Yet mi awdas vin. Mie awdo estas tre bone. Tro bone, abli. Ofte okazas, ke mi awdas aferoyn, wuyn mi devus ne awdare. Yes, mi awdas veri tre boni.
  • Sami pri mie vidpovo: mi osi vidas tre boni. Onli mie penspovo ne estas bone wi mie awdo kay vido. Mi dezlovas pensare. Mi ne avas zi taymon pensare. Mi avas taymon por neserioze aferoy, ne avas taymon por seriozey, txu vi komprenas ?
  • If mi metas mie forton en tiun workon -- pensare estas workare, txu ne ? -- mi perdas lin. Mi tuti ne deziras perdare mie forton. Estas boni estare forte.
  • Verdiri, simare forte estas stil mos boni, en zi nawe mondo, simas al mi. Most ofti gravas zi aspekto. If vi simas forte, oni timas vin, kwazi vi estus forte. If vi estas forte, sed simas dezforte, oni ne konsideras vin serioze. Onli if zi alie vidas, ke, kun vie dezforte aspekto, vi yet estas veri forte, onli tian lu konsideras vin serioze.
  • Txu vi awdis min ? Mi diris, ke mie forto estas grave por mi. Mi dons ne volas perdare lin, kay mi dons dezokas pensare. Zi aliey penses pri tii grave askoy wi «txu estare, txu ne estare», «txu mi pensas, kay dons ekzistas ? Txu mi ne pensas, kay dons ne ekzistas ?» Ne mi. Mi ne deziras diskutare pri tiuy askoy. Mi povas observare min multetaymi, mi nenian vidas deziron pripensare pri zi asko de mie ekzisto. Sed mi boni komprenas, ke vi abli avas alie deziroyn. Abli vi deziras pridiskutare zi askon, txu vi ekzistas. Diskutes lin dons, sed ne kun mi.
  • Penses vi, if vi volas. Penses, fakti, won vi volas. Ne gravas al mi, txu vi pensas, txu vi ne pensas, txu vi pensas prave, txu vi pensas dezprave. Tuti ne gravas al mi. Vie pensoy povas falare unu pos zi alie sur zi tawlon, vi povas metare lun en vie tason da kafo, vi povas kaxare lun en sukerion, tuti ne gravas al mi. If vie pensoy faras grande bruon dum-fali, ne gravas al mi. If lu ne falas sur zi tawlon, kay tuti ne faras bruon, kay restas kieti en vie poxo, same ne gravas al mi. Onli mi avas unu pidon: permites al mi ne pensare. Kay pos tiu deklaro, permites, ke mi salutes vin. Bone tagon ! Ne penses tro ! kay zi forto restes kun vi !


Noto :

  • Kartezio = Descartes.