Lukleo Leccione 7

Un article de Lukleo.

  1. LUKLEO
  2. La Gramática Concisa
  3. Gramática detallada





Sommaire

Descubrir


Zi domo La casa
doro puerta xlosolo llave panyo cerradura enando entrada
windo ventanas kortino cortina windkovrolo postigos windvitro acristala
rufo tejada tewlo teja plafono techo lampo linterna
planko tierra tapiso alfombra muro muro pikso ilustración
rumo habitación dormrumo cámara manjrumo comedor balnrumo sala de baño
xranko armario lito cama tawlo mes balnio bañera
rumego hall dormeyo dormitorio manjeyo refectorio balneyo los baños
setjo silla kukeyo cocina neceseyo W.C. rumaro piso
braksetjo butaca skribtawlo despacho xelfo estantería kloko reloj


La hora


  • Wome horo estas? ¿Qué hora es?
  1. Estas zi due ! Son las dos ! (14HOO)
  2. Estas zi kwarono de due ! Son las dos menos cuarto ! (13H45)
  3. Estas zi du kwarono de due ! ¡Son dos cuartos de una! ¡Es una hora y medio ! (13H30)
  4. Estas zi tri kwarono de due ! ¡Son tres cuartos de una! ¡Es una hora y cuarto! (13H15)
    • Se dice también, para simplificar:
  5. Estas zi due !
  6. Estas kwa' de due !
  7. Estas dukwa' de due !
  8. Estas trikwa' de due !
    • Para las otras horas, se dice:
  9. Estas zi diskware ! ¡Son las catorce ! (14HOO)
  10. Estas zi dissete kintdis-sis ! ¡ISon las diecisiete y cincuenta seis ! (17H56)
  • Wom da taymo tio duros? ¿Cuánto tiempo esto durará?
  • Rund zi nowe. Ye zi okte. Hacia nueve horas. A las ocho.
  • Inter zi kware kay zi kinte. Entre cuatro y cinco horas.
  • Meznokto kay duono. Medianoche y medio.
  • Estas meztago. Es mediodía.
  • Duonhoro. Una media-hora.
  • Eli matinmanjas ye zi sete. Toma su desayuno a las siete.
  • Ye zi wome horo vi ekas workare? ¿Para qué hora empieza a trabajar?
  • Mi matinas pro andare al zi lerneyo. Me levanto pronto para ir a la escuela.
  • Kosis matinas posmeztage! Cossis se levanta pronto la tarde!


Matices en Conjugación (poco utilizados)


  1. Conocemos los 5 tiempos más utilizados en Fremdo, con su terminación -as, -es, -is, -os y -us.
    • Si necesita matizar los tiempos, existe 4 pequeñas palabras que lo ayudarán:
    • Atención de los afijos utilizados como prefijas o como sufijos no tienen la misma significación.
      1. EK utilizado como sufijo + IS = el Pasado Simple :
        • nu vidis = hemos visto ; nu videkis = vimos.
        • EK utilizado como prefijo = el comienzo de una acción, una acción repentina y momentánea:
        • eli kantis = ha cantado; eli ekkantis = ha entonado.
        • lu brulis = han quemado; lu ekbrulis = han inflamado.
        • EK utilizado como prefijo y sufijo, lu ekbrulekis = incendiaron.
      2. AD utilizado como sufijo + IS = el Imperfecto :
        • vi manjis = ha comido ; vi manjadis = coma.
      3. JUS utilizado = el Pasado Próximo :
        • nu lernis = hemos aprendido ; nu jus lernis = acabamos de aprender.
      4. TUY utilizado = el Futuro Próximo :
        • elu venos = vendrán ; elu tuy venos = vinieron.
  2. Más tarde, veremos otros matices de conjugación.
  3. No olvide que estos tiempos son poco utilizados en Fremdo, sino que existen para ayudar.


Algunas Palabras


lesti al menos amike amistoso amiko amigo/a apen apenas blue azul base bajo/a
dirare decir dogo perro domo casa filyu hijo filya hija facile fácil
forko horca ete pequeño/a forketo tenedor ja ya jus hace poco kato gato
ke que kelke unos, unas konexare conocer kun con longe largo/a onklu tío
grande grande dezo el contrario dezgrande pequeño naw ahora ne no osto oso
mono dinero io continente monio portamonedas plu más presk casi patru padre
savare saber stil todavía parolare hablar adi sin cesar parolado discurso tre mucho
tro demasiado tuy inmediatamente urbo ciudad veino vecino/a ya ciertamente yen he aquí


Algunos afijos


  1. -abl-, da el sentido de "posibilidad pasiva" a el radical.
  2. -iv-, da el sentido de "posibilidad activa" a el radical.
  3. -em-, marca la "inclinación, preferencia" con respecto a el radical.
  4. -end-, da el sentido de "obligación pasiva" a el radical.
  5. -ind-, da el sentido de "merece hacerse, tiene mérito" con respecto a el radical.


able posible abli quizás ablas es posible ablo lo que se puede hacer
manjable comestibles komprenable comprensible nesuspektable insospechado sentable sensible (alguna cosa)
eme al propenos a emo inclinación komprenare comprender kompreneme comprensivo
endas hace falta pagende a pagar farare hacer farende a cumplir
indo mérito dezinde indigno suspekto sospecha suspektinde sospechoso
pago pago pagive solvable sento sentimiento sentive sensible, capaz de sensación


Ejercicios


Coloque las palabras: de, elie, ilie, lue, mie, nue, somuz, vie, wuz y las terminaciones
Zi dogo _ Joanu. El perro de Juan. _ dogo. El perro de alguien.
_ dogo. Mi perro. Zi osto _ _ dogo. El oso de su perro.
_ kato estas blu_. Su gato (a ella) es azul. Zi urbo _ _ patr_ estas dezgrand_. La ciudad de mi padre es pequeña.
_ estas ti_ forketo? ¿De quién es este tenedor? Txu vi savis, ke _ domo estis somen zi domo _ _ onkl_? ¿Sabías que su casa fue antes la casa de nuestro tío?
Zi filyu _ _ veina estas amiku _ _ filya. El hijo de su vecina (a él) es un amigo de su hija (a ella). Mi lernis facili zi langon _ _ amiku. Me he enterado fácilmente de la lengua de mi amigo.
Mi trovis _ monion. He encontrado el portamonedas de alguien. _ dogo estas tre amike. Su perro (a ellos y a ellas) es muy amistoso.


Coloque las palabras: apen, ja, jus, lesti, naw, plu, presk, stil, tre, tro, tuy, ya y yen
Ili diris _ kelke wordon. Ha dicho todavía algunas palabras. Mi _ diris al eli, ke mi _ ne povas venare. Ya le he dicho que no puedo venir ahora.
Lu ne volas _ lernare tion. No quieren enterarse más de eso. Eli _ konexas ilin. Lo conoce apenas.
Lu _ parolis pri tio. Acaban de hablar de eso. Ili _ venos. Vendrá enseguida.
Txu vi _ provis farare tion? ¿Has intentado al menos hacerlo? Eli _ totan estis kun ili. Era casi todo el tiempo con él.
Zi doro estis _ base. La puerta era demasiada baja. _ estas tie pomo. He aquí tu manzana.
Vi _ savas, ke ili ne estas tier ! ¡Sabe bien que no está allí! Vie parolado estis _ longe. Su discurso era muy largo.


Las palabras de todos los días


  • una dirección = orientado
  • a izquierda = dezdreti
  • a derecha = dreti
  • hacia la izquierda = dezdretin
  • hacia la derecha = dretin
  • todo recto = rekti
  • a encima de = supri
  • abajo = infri
  • hacia encima de = suprin
  • hacia la parte baja = infrin
  • lejos = fore
  • cerca = dezfore
  • largo/a = longe
  • corto/a = dezlonge
  • mapa = mapo
  • información turística = turisme oficeyo
  • ¿Que piensa de esto? ¡Nada! = Won vi pensas pri tio? Nenion!
  • Il fait beau aujourd'hui. = Astag, estas bele tempo.
  • Que devons-nous faire? = Won nu devas fares?
  • ¡Hace calor, aquí! = Estas warmi, txi tier!
  • ¡Oh! ¡sí! = Oh! yes!


Lo que sabe


  1. Situarvos en casa.
  2. Decir la hora.
  3. Conjugar los verbos con más matices.