Lukleo
| | | | | |



Gerda dezaperis | Dexes mim parolare plu ! |

Xapitru #1

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Unue xapitru / Xapitru unu

En restoraciu universitate

Tom: Salut', Linda.

Linda: Salut', Tom.

Tom: Dires al mi: wu estas tiwu ?

Linda: Wu?

Tom: Tiwu alte, blonde, jove homo...

Linda: Wu ?

Tom: Tiwu, wu sidas en zi anglu.

Linda: Ho, tiwu !

Tom: Yes, tiwu.

Linda: Mi ne savas. Mi ne savas, wu ili estas. Nove studento, versimi.

Tom: Ili estas tuti sole.

Linda: Ne. Watxes. Bele kida andas al ili.

Tom: Ne bele. Jove, abli, ma ne bele. Onli ti estas bele, Linda.

Linda: Karo, Tom ! Wa okazas al ti ? Abli ti workas tro multi, i...

Tom: Newa speciale okazas al mi. I mi ne workas tro multi. Fakti, mi workas dezmulti naw. Zi vere asku estas: wa okazas al ti, Linda ? Onli ti estas veri bele.

Linda: Wel, wel...

Tom: Estas faktu. Onli ti estas bele, Linda. Mi estas sincere. Venes kun mi !

Linda: Ma...

Tom: Venes. Al zi grande mirayu. Watxes. Yen estas Linda, zi most bele homa de zi mondu, zi most bele homa de zi tute mondu.

Linda: I yen estas Tom, zi most dezserioze kido de zi tute universitatu.

Xapitru #2

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Due xapitru / Xapitru du

En restoraciu universitate

Linda: Tom !

Tom: Wa okazas al ti ? Ti estas pale! Bele, ma pale.

Linda: Tom! Ne watxes !

Tom: Wa okazas ?

Linda: Stranye ! Okazas somwa stranye, somwa tre stranye. Tiwu olo, tiwu nove studento... Ne, ne, mi pidas vim, ne watxes. Estes diskrete.

Tom: Diabli! Dires al mi. Wa estas tiwu misteru ?

Linda: Ilie manu agas stranyi. Watxes, if vi vulas, ma most diskreti. Turnes vim somwoneti, abli, ma tuti naturi. Ili ne vides, ke ti watxas al ili.

Tom: Ti pravas. Somwa stranye okazas. Dum eli ne watxas al ili -- eli watxas naw al zi grande mirayu -- ilie manu somwon pos somwon, tre tre dezspidi, klosijas al elie tasu...

Linda: Estas somwa en ilie manu.

Tom: Mi ne vidas. Ili estas tro fore. Diabli ! Tiwu alte forte kido staras naw inter lu i mi. Mi ne vidas plu.

Linda: Ma mi vidas. Mi vidas boni. Mi vidas tre boni. Mi vidas tuti boni. Hey !

Tom: Wa okazas ?

Linda: Eli watxas al ili naw, i ilie manu stopas.

Tom: I wa plu ? Dires al mi!

Linda: Naw ili parolas al eli. Ili mostras al zi doru.

Tom: Abli ili vulas, ke eli watxes al alie direktu, ke eli ne watxes plu al ili.

Linda: Pravi, tuti pravi. Yen eli watxas al zi doru. Ili plu parolas i parolas. Dum eli ne watxas al ilie direktu, ilie manu plu klosijas al zi tasu. Hey !

Tom: Wa ? Wa okazas ?

Linda: Ilie manu revenas, tuti diskreti, quazi tuti naturi.

Tom: Cu estas somwa en ilie manu?

Linda: Plu newa. Ma tuti certi naw estas somwa en elie tasu.

Xapitru #3

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Trie xapitru / Xapitru tri

En restoraciu universitate

Bob: Diabli ! Wa okazas ? Vu aspektas wi espiuy. Cu mi povas sidare kun vu ?

Linda: Salut', Bob.

Tom: Bone tagum, Bob.

Bob: Bontag', Linda. Bontag', Tom. Pardones, ke mi ne salutis vum tuy.

Linda: Ne gravas. Naw ti salutis, i nu pardonas tim.

Bob: Cu vu permesas, ke mi sides xe vue tavolu ?

Linda: Komprenabli, ti sides kun nu.

Bob: Mi yet ne vulas estare dezdiskrete. Abli Tom parolas pri lovu i preferas estare sole kun ti.

Tom: Mi ne parolis pri lovu.

Linda: Ili onli diris, ke mi estas zi most bele homa en zi tute mondu.

Bob: Ili pravas. Tiwa ne estas lovdeklaru, tiwa estas simple faktu.

Tom: Pravi. Simple faktu.

Bob: Wel, certi, Linda estas tre bele, ma ne tiwa gravas naw.

Linda: Ne gravas, cu ? Ne gravas, ke mi estas bele, cu ? Yen bele deklaru !

Bob: Pardones mim. Mi vulas dirare, ke estas somwa mos grave.

Tom: Wa ? Pri wa ti parolas ? Wa estas mos grave ?

Bob: Vu ne vidis mim, dum mi klosijis al vu, ma mi watxis vum.

Linda: Mi ne komprenas, pri wa ti parolas.

Bob: Mi parolas pri vue facu.

Linda: Wa, pri mie facu ? Cu li ne estas bele ?

Bob: Ho yes, li estas bele, li estas zi most bele en zi mondu. Ma li estis mistere !

Linda: Mistere ? Cu mie facu estis mistere ?

Bob: Yes. Tie facu estis mistere. Fakti, vue facu estis mistere. Facu mistere de espia xe facu mistere de espio. Vu aspektis stranye. Vu aspektis mistere. Mi boni watxis vum, dum mi klosijis al vu, i estis esprimu mistere sur tie facu, Linda, i osi sur tie, Tom. Wi mi ja diris, vu aspektis wi espiuy.

Xapitru #4

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Quare xapitru / Xapitru quar

En restoraciu universitate

Bob: Dires al mi sinceri, pri wa vu parolis.

Tom: Nu parolis pri tiwu homo.

Bob: Wu homo ?

Tom: Tiwu homo xe zi anglu. Tiwu jove homo.

Bob: Pri wu vu parolas ? Cu pri tiwu blondo, wu sidas kun Gerda ?

Linda: Gerda ! Ti donc savas, ke elie nomu estas Gerda ! Ti donc konexas elim !

Bob: Wel, mi ne konexas elim veri. Mi savas, wu eli estas. Tiwa estas alie aferu.

Linda: Wu donc eli estas ?

Bob: Ma vu ne respondis al mi. Vu ne respondis al mie asku. Cu vu parolis veri pri tiwu blonde jovo ?

Tom: Yes. Pri ili.

Bob: Mi ne konexas ilim. Mi newen vidis ilim antawi.

Linda: Ma, dires al mi, wu estas tiwu Gerda ?

Bob: Eli venis por titxare. Temas pri somwa mistere, fakti. Kriptajuciencu.

Linda: Wa ? Wi ti diris ? Krip-ta-ju-ci-en-cu, cu ? Wa estas tiwa ?

Bob: Cu veri vu ne savas, wa estas kriptajuciencu ? Oni diras osi "kriptugrafiu".

Linda: Ne. Mi ne savas. Mi tuti ne savas. Cu ti savas, Tom ?

Tom: Cu tiwa ne estas zi artu komprenare, pri wa temas sekrete mesatju ?

Bob: Pravi. Yen elie faku. Fakti, elie faku estas zi deznove languy sekrete.

Tom: Mi ne komprenas. Wu, en universitatu, vulas lernare pri zi deznove languy sekrete ?

Bob: Osi mi ne tuti komprenas. Estis ideu de Ronga, zi profesoro pri languciencu. Ili konsideras, ke languy sekrete estas aspektu de zi artu komunikare, i ke lu donc rilatas al languciencu.

Linda: Abli yes. Abli ili pravas. I yet tiwu ideu estas somwon stranye, cu ti ne okas ?

Bob: Yes. Li aspektis stranye osi al mi, wen oni parolis pri li.

Linda: Abli Ronga, zi langucience profesoro, onli deziris, ke bele homa kunworkes kun ili. Cu ne estas bone ideu kunworkare kun bele kida, wen tiwa estas able ?

Tom: Mi ja diris al ti, ke eli ne estas bele. Onli ti estas bele.

Bob: Mi ne okas. Estas faktu, ke Linda estas tre bele, ke eli estas zi most bele kida en zi mondu. Ma osi Gerda estas bele, somwon les bele, ma yet bele; cu ti okas ?

Tom: Tuti ne. Por ti, abli. Ma por mi ne. Por mi, onli Linda ezistas wi bele homa.

Bob: Cu ti vulas dirare, ke por ti Linda estas zi sole bele homa en zi tute mondu ?

Tom: Yes, por mi, Linda estas zi sole bele homa en zi tute mondu.

Bob: Diabli! Ti lovas elim versimi.

Xapitru #5

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Kinte xapitru / Xapitru kint

En restoraciu universitate

    Bob: Wel, vu stil ne diris al mi, wa okazis, dum vu espii watxis tiwu parum.

    Linda: Okazis somwa veri stranye.

    Tom: Veri stranye, fakti. En zi manu de tiwu jovo estis somwa.

    Bob: Wa ?

    Linda: Nu ne povis vidare. Somwa tre ete. Dezgrande aferu. Aferetu.

    Tom: I dum eli ne watxis, ilie manu klosijis al elie tasu.

    Linda: I wen eli ekwatxis ilim, ilie manu ekstopis.

    Tom: Tiwen ili mostris somwam al eli. Evidenti, ili deziris forturnare elie atentum.

    Linda: I ili sucesis. Ili sucesis pleni. Eli watxis al zi doru. I dum eli watxis for, ilie manu sudeni estis super elie tasu, dum unu segondu, ne mos, i revenis tuti naturi. Dezplene.

    Bob: Cu li estis plene antawi ?

    Tom: Ne plene. Komprenabli, li ne estis plene. Ma estis somwa en li, i pos wen li estis dum segondu super zi tasu de Gerda, estis plu newa en li.

    Linda: Certi estas somwu substantu mistere.

    Tom: Somwu drogu.

    Bob: Wi vu povas savare, ke ne estis tuti simpli pecu da sukeru ?

    Linda: Ili ne agus tiwi kaxi, if estus onli sukeru.

    Tom: Resti, ci tiwer ne estas sukeru pece. Estas onli sukeru pulvore, en sukeriuy.

    Bob: Abli ili avis sukerpecum en zi poxu i...

    Tom: Cu ti promenas ofti kun sukerpecuy en tie poxu ?

    Bob: Ti pravas. Tiwu ideu estas absurde. Yet...

    Linda: Watxes! Yen eli ekstaras, i ekandas for.

    Bob: Eli simas tuti normale. Versimi vu imatjinis somwam drame, dum temas pri tuti simple, okazaju tuti nature.

Xapitru #6

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Sise xapitru / Xapitru sis

En restoraciu universitate

Tom: Cu vu oyis ? Wa estis tiwa ?

Bob: Yes, mi oyis. Mi oyis somwam.

Linda: Osi mi oyis bruum stranye, quazi somwu falus en zi koridoru.

Bob: Quazi eli falus.

Tom: Mi avis zi same pensum wi vu. Osi mi pensis tiwam. Osi mi pensis: yen Gerda falas en zi koridoru.

Linda: Cu nu andes vidare ?

Tom: Komprenabli. Nu andes tuy.

Bob: Mi andes kun Tom, ma ti restes ci tiwer, Linda. Observes tiwu jovom, kun wu Gerda parolis, i wu abli metis drogum en elie kafu.

Linda: Cu vu ambi forandas i mi restes tuti sole ? Mi somon timas.

Bob: Nu ne avas zi taymum diskutare. Nu devas andare vidare tuy. Restes tranquili ci tiwer. Ti riskas newam. Venes, Tom, nu ne perdes taymum.

Xapitru #7

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Sete xapitru / Xapitru Set

En zi koridoru

    Tom: Yen eli estas. Nu pravis. Eli apen avis zi taymum alvenare til zi anglu, ja eli falis. Vidabli, eli estas nekoncience. Eli perdis zi konciencum i falis.

    Bob: Cu eli stil vivas?

    Tom: Yes. Ne times. Eli perdis zi konciencum, ma eli ne perdis zi vivum. Zi koru batas. Li batas dezforte, ma yet batas. Eli donc vivas. Abli eli apen vivas, ma eli vivas.

    Bob: Wam nu fares ?

    Tom: Wam ti opinyas ?

    Bob: Simas, ke eli dormas.

    Tom: Nu devas informare zi otoritatuym. Tuy. Mi andos. Lu abli decidos vokare doktorum, kuratistum, i atlist tuy sendos nursum. Certi estas nursa en ci tiwu universitatu, cu ne ?

    Bob: Versimi, ma mi ne savas certi. Mi estas ci tiwer apen unu wiku.

    Tom: Wel, mi tuy andos informare lum. Restes ci tiwer kun eli. Ma nu unui metes elin mos boni, ke eli kuxes komforti, kun zi futuy mos alte zan zi kapu.

    Bob: Cu veri ? Cu veri ti vulas, ke eli kuxes kun zi futuy mos alte zan zi kapu ? Tiwa ne estas komforte.

    Tom: Osi, wen somwu perdis zi konciencum, tiwa estas zi yuste poziciu, if mi boni memoras, wam oni titxis al mi.

 

Xapitru #8

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Okte xapitru / Xapitru okt

En restoraciu universitate

En zi selfserve restoraciu universitate, Linda sidas i pensas. Eli pensas ne tre tranquili. Fakti, elie pensuy ijas mos i mos deztranquile.

Eli observas zi jove homom, wu metis somwam en zi kafum de Gerda. Eli deztranquilijas mos i mos.

Tom i Bob estas for ja longi. Ilu ne revenas. Cu donc okazis veri somwa al Gerda ? Ma wa okazis ? Cu somwa grave ? Linda observas zi jovom i pensas:

    “Wam mi faros, if ili ekstaros i forandos ?” “Cu mi sequos ilim ? Cu mi seques ilim ?”

    “Wam mi fares, if ili andos eksterim ? Cu mi seques ilim eksterim ? Cu mi seques ilim eksteri ?”

    “Mi ne savas, wam mi fares. Mi ne savas, wam mi faros. Mi ne savas, cu mi sequos ilim u ne.

I if ili forandos en otu ? Cu osi mi seques ilim oti ?

    "Ja estas vesperu. Pronti venos noktu. Yes. Sun noktijos. Cu mi seques ilim nokti ?

    "I iven if ili ne andos eksterim de zi universitatu, iven if ili restos ci tiwer, cu mi seques ilim ?

    "If ili ofandos trus tiwu ci doru, ili andos en zi koridorum al somwu rumu. Cu mi seques ilim en zi koridorum ? Cu mi seques ilim en zi koridoru ? Cu mi seques ilim en zi rumum, en wum ili enandos ? Ne. Neabli. Mi weytos en zi koridoru. Ma if newa okazos ? If ili restos plu longi en zi rumu ?

    "I if ili ofandos trus tiwu doru, ili andos eksterim, versimi al zi urbu. Cu mi seques ilim al zi urbu ? Cu mi seques ilim en zi urbum ? Cu mi seques ilim en zi urbu ?

    "If ili andos futi, abli ili vidos mim, versimi ili vidos mim. Ili suspektos, ke mi sequas ilim. Ili turnos sim al mi. Mi ektimos. Mi palijos i tuy redijos posi. Toteokazi, mi deztranquilijos. Ja naw mi deztranquilijas.

    "If ili andos per busu, ili vidos iven mos certi, ke mi sequas ilim, koz nu devos kuni weytare xe zi busstopeyu."

    Linda ne sucesas decidare, wam eli fares.

    Eli timas. Elie koru batas spidi. Eli vulus, ke Tom i Bob estes kun eli, ke ilu ajudes elim, ke ilu ajudes elim decidare. Eli estas tuti sole. Eli sentas, ke elie koru spidijas, ma eli ne savas, wam farare.

    I yen, antaw zan eli povis decidare, antaw zan eli sucesis retranquilijare, yen zi jove homo ekstaras.

    Ili watxas al zi koridore doru. Cu ili andos tiwer? Ili watxas al zi doru, trus wu oni ofandas al zi urbu.

    Cu tiwerm? Yes, ili andas tiwerm.

    I Linda otomati ekstaras i ekpaxas al zi same doru. Ne eli decidis. Simas, ke elie korpu decidis self. Simas, ke elie leguy agas self. Wel, Toteokazi, yen Linda sequas ilim. Al wu mistere destinu?

Xapitru #9

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Nowe xapitru / Xapitru now

En zi koridoru

    "Eli kuxas mezi de zi koridoru! Venes, venes tuy. Certi zi afero urjas," diras Tom.

    Ili watxas zi nursam: eli estas homa dike, fate kun okyuy blue, kabeluy rede, i facu tre ronde. Ja kelke minutum ili probas dirare, wa okazis, ma simas, ke tiwu nursa ne komprenas spidi. Zi wordu "urje" simas ne ezistare en elie wordaru.

    "Kuxas, cu? Mezi de zi koridoru, cu veri ?" eli diras.

    Vidabli, zi nursa apen povas kredare.

    "Way, diabli, eli kuxus mezi de zi koridoru ?" eli askas.

    "Mi pidas vim, venes urji. Mi ne savas, way eli kuxas tiwer. Mi diras onli, wam mi vidis. Nu trovis elim tiwer. Abli eli estis dezsane. Mi ne savas. Eli swunis, eli perdis zi konciencum. Naw certi oni devas okupijare pri eli urji."

    "Stranye aferu !"

    "Wel, mi ne estas fako. Vi yes. Okupijare pri dezsane homuy estas vie faku, cu ne ? Venes tuy. Urjas !"

    "Wel, wel, wel, wel. Way, diabli, eli swunis en zi koridoru ? Stranye ideu ! Oni newen swunas tiwer."

    "Cu veri ? Wer donc oni swunas en ci tiwu universitatu ? Pardones mim, ma mi ne konexas zi tradiciuym. Mi estas novo. Apen unu wikum mi estas ci tiwer."

    "Jove homo, en ci tiwu universitatu, oni swunas en zi klasrumuy, oni swunas en zi restoraciu, oni swunas en zi dorm-rumuy, oni swunas en zi balnrumuy, abli iven oni povus swunare en somwu administre oficeyu. Ma pri swunu koridore mi newen oyis. Stranye epoku ! Stranye jeneraciu ! Oni faras somwam ever nueepoki."

    "Vi parolas, parolas, paroladas, i dumi tiwu kompatinde kida kuxas en koridoru, i newu quidas pri eli !"

    "Wel, wel, ne deztranquilijes, jove homo, ne aves quiduyn. Nu tuy spidos tiwerm, i mi tuy priquidos elim."

I lu kuni spidas al zi loku, wer Tom dexis sie amikom kun Gerda. Ma yen sudeni Tom stopas.

    "Wa okazas ? Way vi ekstopis ?" askas zi nursa.

    "Eli estis ci tiwer, i ne plu estas, ma..."

    "Ma estas somwu alie, i ili estas senkoncience, simas al mi. Cu vi konexas ilim ?"

    "Yes, estas mie amiko Bob. Wa okazis al ili ?"

Zi nursa andas al Bob, wu falsidas xe zi koridore muru. Eli tutxas ilie kapum.

    "Batite ! Oni batis zi kapum al ili !"

    "Diabli ! Bob, Bob ! Respondes ! Cu vi oyas mim ? Dires somwam, mi pidas ! Wa okazis ?

Ma Bob ne respondas, i Tom ijas mos i mos deztranquile.

Xapitru #10

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dise xapitru / Xapitru dis

En zi koridoru

Fakti, Tom ne estas eme fidare zi nursam.

Way ? Cu vi savas, kare amiku, vi wu sequas ci tiwu aventurum ekde zi unue wordu? Cu vi savas, way Tom ne emas fidare zi nursam?

Ne. Certi vi ne savas. Osi mi ne savas. Ma faktu restas faktu, iven if nu ne komprenas lim. I zi faktu estas, ke Tom ne emas kredare elim.

Tom estas ageme kido, iven somwa aventureme, i abli tiwu tro paroleme nursa ne simas al ili kredinde. Abli ili opinyas, ke tiwu nursa tro emas parolare, i donc ne estas fidinde. U cu temas pri somwa alie ?

Tom egi amas sie amikom Bob. Ili amegas ilim. Ili amas ilim, fakti. Bob i ili amikijis antaw longi en zi urbegu, wer ili vivis tiwutaymi -- dumtaymi, ili iven andadis al zi same lerneyu -- ma posi Tom devis andare al dezsame urbu, i lu ne plu vidis sim mutui. Wen, antaw kelke tagu, ilu retrovis unu zi aliem en zi same universitatu, ambi egi dankis zi destinum. Ilu treegi amas tiwe bonege vivum. Ilu amegas lim. Ambi estas ageme, workeme kidos, kun speciale amu al zi somwa timeme studentas. Abli koz timeme jova estas les timinde zan homa newen eme timare, zan sen-tim-a. Cu vi komprenas?

Ma naw Tom dezamas zi aventurum. Ili askas sim, way ili sentas tiwu nursam nefidinde. Ili preferus silenteme, grav-aspekte senyoram.

Tiwu ci ne aspektas tre quideme, i ili ne trovas elim atenteme pri ilie askuy. Verdiri, ili opinyas elim eme gaxare sie workum. Ili timas, ke eli ofti agas gaxi. Gaxeme homus ezistas en zi mondu. Way tiwu tro paroleme nursa ne estus unu of lu ?

Cu ili mispaxis, wen ili turnis sim al eli ? Ma al wu alie ili povus turnare sim ? Eli estis zi sole nursa, wu trovijis en zi universitatu. U cu ili mispensas ?

I naw ili sentas sim eme quidare pri Linda. Cu tiwu belege kida ne trovijas en danjeru ? Ili lovas elim, ili iven lovegas elim, mos i mos, i zi ideu, ke danjere homuy povus farare somwa al eli, apen estas trusvivable. Zi vivu ne estas facile, i simas naw, ke zi tute aferu ijas mos i mos dezaminde.

Xapitru #11

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-unue xapitru / Xapitru dis-unu

Ekster zi universitatu

Linda ekavis ideum. Eli alandis zi jove homom blonde, dum ili dezforijis al sie otu, i alparolis ilim:

    "Senyoro, cu vi bonvulus ajudare al mi?"

Ili turnis sim al eli kun facu simi ne tre kontente, i watxis elim dum longe minutu senworde.

    "Wi mi povus ajudare vim ?" ili fini askis, i ili tuy aldonis: "Bonvules pardonare mim, if mi respondas nei, ma taymu veri mankas al mi. Mi devas urji veikare al zi urbu."

    "Yusti tiwi vi povas ajudare mim. Mie otu paneas. Somwa estas gaxite en li. Mi ne sucesas andigare lim..."

    "Pardones mim, ma mi ne sucesus rebonigare zi aferum, iven kun most grande bonvulu. Pri mekaniku, mi savas newam. Mi olwen wondas vidare, ke veikuluy entuti funcionas. Wen mi vidas motorum, olwen wondigas mim, ke tie simi senorde aranju de pecuy i objektuy igas otum andare. Mi..."

    "Mi ne pidas vim riparare mie veikulum, vi miskomprenis mim. Mi askas onli, cu vi bonvulus aceptare mim en vie otu til zi urbu."

Zi ideu de Linda estis yeni: sequare ilim estus danjere, ma if ili veikus oti, mi pidos ilim aceptare, ke mi veikes kun ili, i dum zi veikadu mi igos parolare ilim. Mi diskreti faros simi banale askuym, i paroligos ilim. Tiwi mi savos wi abli most multi pri ili.

    "Wel, boni," ili fini okas. "Okiti, venes." I ili openas zi dorum de zi otu por eli.

    "Dankum, vi veri estas tre afable. Tiwa egi ajudas mim. Mi most sinceri dankas."

    "Ne dankindi," ili respondas, somwon dezweti. I ili ekandigas zi motorum.

    "Mi ne amas zi ideum, ke mi devos venigare riparistum, mekanikistum," eli diras. "Mi tuti ne amas otuym, fakti. Mi avas veikulum, koz estas tre oportune, ma mi ne amas otuym."

Zi alte jovo onli silentas.

    "Ne estas facile igare dirare somwam al ili", pensas Linda, somwon quidi, askanti sim, cu estis satje enmiksare sim en tiwu aventurum. Eli forti deziras paroligare ilim, ma samtaymi timas dezkontentigare ilim. Newen estas facile trovare pleni kontentige manerum agare.

    "Cu nozas vim, if mi parolas?" eli askas, "vi abli estas silenteme."

    "Mi avas quiduym," ili respondas.

    "Mi ne vulas nozare vim. Estas ja tiwi bonkore, ke vi veikigas mim. Mi veri sentas grandege dankemum al vi."

    "Ne dankindi," ili ripetas, i silentas plu, pripenseme.

Xapitru #12

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-due xapitru / Xapitru dis-du

En restoraciu universitate

Bob duoni openas zi okyuym, reklozas lum, openetas lum denovi, reklozas lum, jemyas, i finfini openas lum tuti larji.

    "Dones al mi somwam por drinkare," ili diras.

    "Drinkare ? Wam ti deziras drinkare ?" askas Tom.

    "Somwam ever. Brandum. Dones al mi glasum da brandu."

    "Wi vi sentas vim ?" diras frawla Marta, zi nursa.

    "Zi kapu doloras," Bob respondas jemyi. "Mi pidas vim, bonvules donare al mi somwam por drinkare."

    "Cu vi bonvulas andare, Tom" pidas zi nursam, "i alportas al ili glasum da brandu ?"

Zi nursa somon hezitas, ma fini kapyesas.

    "Cu mi osi vokes zi policum ?" eli diras. "Ili ya getis batum, batum sufitxi forte, por ke ili ijes senkoncience. Law mie opinyu, tiwa pravigas, ke oni veniges zi policum. Cu vi ne okas ?"

    "Osi aquum," diras Bob, antaw zan Tom trovas zi taymum respondare al Marta. "Mi tre sedas. Mi drinkos brandum plezi, ma unui mi drinkes aquum. Bonvules alportare al mi tre grande glasum da aquu i somwon grande glasum da brandu."

    "Yes. Estus satje vokare zi policum," Tom respondas al zi nursa.

    "If vu ne alportos al mi somwam por drinkare, mi andos self," diras Bob. "Mi tre sedas. Vu ne povas imatjinare, won sede mi sentas mim. Mi tuy andos drinkare aquum. I posi mi andos kromprare brandum. Cu oni povas getare brandum en zi selfserve restoraciu ?"

    "Ne, tuti ne," Marta respondas, "ma mi avas brandum en mie rumu. Mi alportos lim al vi. U venes self, if vi povas. Cu vi povas starijare ?"

    "Mi povas," diras Bob, tre dezspidi starijanti kun zi ajudu de Tom i de zi nursa, "quake dolori."

Lu andas al elie rumu.

    "Drinkes tiwon da aquu, won vi deziras, " eli diras. "I posi mi donos brandum al vi. Eksides sur tiwu setjum, li estas tre komforte, vi vidos."

Bob sidijas sur zi setjum, jemyas somwon i getas grande glasum da aquu kun vidabli grandege plezu.

    "Zi kapu doloras al mi" ili diras.

    "Dires," pidas Tom, "wa okazis. Cu finfini ti klirigos al nu? Nu estas egi savvule."

Bob pripensas somwoneti, drinkas somwon da aquu, metas zi manum al zi kapu kun dolore esprimu surfaci, i fini respondas:

    "Mi ne povus klirigare. Newa estas klire. Mi estis tiwer apud Gerda. Mi udis newam, mi udis newu bruum. I sudeni olwa esplozis en mie kapu i mi mortis."

Xapitru #13

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-trie xapitru / Xapitru dis-tri

Oti

Zi voyu simas longe, wen oni silentas zi olwen taymum. Linda estas paroleme; kromi, eli deziras getare informuym pri sie stranye kuno; eli donc tuti ne amas tiwu longe silentadum. Way ne probare denovi ? Eli decidas, ke eli reekos parolare. If ili ne amos, wel, ili esprimos sie dezamum, i ili plu veikos senwordi, i zi voyu plu simos longege.

    "Vi diris...," eli ekas, ne savante, wi eli finos, ma felitxi ideu tuy venas: "Vi diris, ke vi avas quiduym. Wel, ofti oni sentas sim mos boni, wen oni esprimas sie quiduym al somwu."

    "Vi estas savvuleme, cu ne ? Wel, mi ne vulas estare dezafable kun tiwi bele kida, wi vi. Pardones, if mi ne mostras mim mos amikijeme. Ma mie quiduym mi ne povas klirigare."

    "Cu vi estas certe ? Oni ofti imatjinas, ke aferu estas neable, koz oni ne savas, wi ekare, ma..."

    "Ne. Won prias mim, ne estas tiwi. Mi ne povas rakontare pri mie quiduy, koz lu prias personuym, pri wuy mi ne raytas parolare. Oni devas estare diskrete, cu ne ? Cu vi amus, ke vie amikuy rakontes olwam pri vi al nekonexatu?"

    "Komprenabli ne. Mi boni komprenas vim. Fakti, mi ne estas speciale savvule. Mi ekis dirare tiwam onli, koz mi trovis zi silentum peze i zi voyum mos i mos longe. Ma mi tuti ne vulus dezdiskretare."

    "Estas faktu, ke oni kustumi interparolas, wen oni veikas kuni. Mi versimi ne estis tre korteze, dexanti tiwu silentum durare i durare mos i mos pezi por vi. Mi iven ne rimarkis, ke silentu estijas i duras. Mi estis absorbite per mie pensuy, per mie quiduy, i osi per zi voyu. Oni devas atentare zi voyum, wen oni xoforas, cu ne ? Stranyi, quake vi estas tre bele i sidas tuy apud mi, most klosi al mi, mi yet oblidis pri vi. Onli ezistis por mi zi voyu en mie okyuy, i zi quiduy en mie kapu."

    "Xe mi okazis zi dezu. Mi duri pensis pri vi. Mi rimarkis, ke vi ne aspektas tre glade. Vi simis dezfelitxe. Mi askis mim, cu mi povus ajudare. Vi ja tre afabli konsentis veikigare mim. Mi sentas mim danke. Mi vulus redonare al vi simile servum. Mi opinyis, ke if mi ajudas vim wordigare vie dezgladum, tiwa abli senpezigos vim, i mi estos kontente agare ajudi. Abli estas stulte, ma mi olwen deziras felitxigare zi homuym."

    "Veri, vi estas tre bonkore. Mi egi rigretas, ke mi ne povas yesare al vie propozu. Ma, wi mi ja diris, mie quiduy prias aferuym, pri wuy mi ne raytas rakontare. Wel, yen nu alvenas. Wer vi deziras, ke mi dexes vim?"

    "Werm precize vi andas ? Wer vi stopos ? Wer vi dexos zi otum ? Vi povus dexare mim tiwer. Estos most facile por vi."

    "Olwen savvule, cu ne? Vi amus savare, werm mi andas," ili diras ridanti, dum Linda sentas sim redijare, koz simile rimarkum eli tuti ne weytis. Dum momentu, eli ne savas, wi respondare. Eli sentas sim stulte.

    "Tuti ne," eli fini diras, dezveri. "Werm vi andas, tiwa tuti ne interesas mim. Mi propozis tiwam onli, koz tiwa simis most facile. Ma if nozas vim, ke mi savos, vi povas dexare mim somwer ever en zi centru. Ezempli xe zi Hotelu Internacie, u xe zi Grande Teatru. Olweokazi, mi treegi dankas vim i mi facili trovos mie voyum. Yen. Tiwer ci estas perfekte. Kore dankum, i til revidu, kare senyoro."

    "Til revidu, kare espia !"

Zi otu forveikas, i Linda ne povas forturnare zi okyuym de ili. Kare espia, veri ! Wam ili vulis dirare ? Cu ili suspektus ? Nue kompatinde Linda ne savas wam pensare.

Xapitru #14

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-quare xapitru / Xapitru dis-quar

Somwer

    "Wer diabli mi trovijas?" diris al si Gerda, wen eli weykijis.

Eli kuxis sur litu "sur dezkomforte, tro dezlarje litu" en rumu nekonexate, en domu nekonexate.

Mankis al eli fortu, i elie tute korpu somwon doloris; eli estis lace, quazi eli estus workinte multe horum simseque en zi kampuy, quazi eli estus movinte peze rokuym i stonuym dum multe i multe tagu, sen iven horu da dormu, quazi eli estus marxinte dum multe i multe wiku sur dezfacile voyetu monte.

Unuwordi, eli estis lacege, i simis al eli, ke olwu muskoluy de elie korpu kexas pri troe worku, nehomi peze, nehomi dezfacile, nehomi lacige.

I yet eli savis, ke eli faris newu workum korpe; eli sentis sim dezglade; elie okyuy wetijis; eli ploris.

Ne estis multi da lumu en zi rumu. Quake eli sentis sim estare lace, estare senforte, savvulu pri zi situaciu yet superis plu elie dezirum kuxare.

Eli dezwetigis sie okyuym i oflitijis. Eli andis al zi ete windu, esperanti openare zi dike windukovruluym, wuy dezajudis zi envenum de lumu.

Eli osi esperis, ke eli vidos zi sunum. Kromi, estis tre warme en zi rumu, i estus satje openare zi windum por endexare somon da pure luftu.

Ma eli ne sucesis. Somwa dezajudis, ke tiwu deznove windu movijes.

Eli andis al zi doru; li estis xlosite, i xlosulu newer vidablis.

Zi rumu estis dezbele, ne tre pure. Apud zi muru staris tavolu i setju. Eli sidijis sur zi setjum, metis zi brakuym sur zi tavolum, zi kapum en zi manuym, i ploradis.

    "Enxlosite mi estas," eli pensis. "Oni enxlosis mim!"

Antawi eli ne multi pensis pri zi plezu estare libre.

Libri estis somwa perfekti nature: eli andis wer eli deziris, sen somwu ever dezajudu, i tiwu librecu simis raytu evidente. I naw oni dezlibrigis elim delpos doru xlosite. Eli, wu tiwon amis gladare, ridare, kantare, wu tiwon amis ludare i pasejare sub zi sunu, naw ne trovis plu en si zi humurum, wu tiwon ofti ajudis elim en zi dezfacile horuy de zi vivu. Eli ne povis vidare zi ekstere sunum, i sami en elie koru ne lumis plu zi kustume sunu de gladu.

I yen sudeni eli reagis: eli andis al zi doru i batis lim kun most grande fortu; eli faris timige bruum, ma newa okazis.

Eli vokis mos i mos lawde, kridis, kridegis, samtaymi futbatanti zi dorum, ma newu respondu venis, newu reagu.

Senespere, eli revenis al zi litu i rekuxijis, mos lace zan somwen ever. Dum multe horu eli restis tiwi, kuxi, i fini, tro lace, eli ekdormis.

Infane votxu weykis elim; li venis of somu alie rumu, en zi same domu, tuti certi; li diris:

    "Newen dires ni al vie patro ni al vie patra, ke nu venis en zi fordexite domum. Estas dezpermetite ludare ci tiwer. If lu savus...

" Alie votxetu respondis: "Mi newen diros. Ni al mie patro, ni al mie patra. Ne aves quiduym. Newen oni savos, ke nu venis ludare ci tiwer."

Gerda diris: "Infanuy, cu vu udas mim?" elie koru batis esperi.

    "Somwu parolis," sonis unu of zi infanvotxuy, ma udabli zi kido ne parolis al Gerda, onli al sie kuno. "Cu ti udis?"

    "Estis quazi votxu de homa," diris zi alie.

    "Infanuy, venes, ajudes mim, mi estas dezlibre, oni xlosis zi dorum, mi estas enxlosite, venes, mi pidas vum, mi pidegas vum, libriges mim," Gerda plu pidegis. Ma zi reagu de zi infanuy estis most senkuratjige.

    "Venes!" kridis unu. "Estas gostu!"

    "Ti pravas," zi due respondis, "oni olwen rakontis pri gostu en ci tiwu fordexite domu. Gosta, oni diris, i zi votxu estis femine. Nu spidi forkures!"

    "Mi timas," stil diris zi unue, dum zi bruuy klirigis al Gerda, ke zi du kido forkuras i dexas elim sole, sole, sole...

Xapitru #15

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-kinte xapitru / Xapitru dis-kint

En zi universitatu

    "Bone matinum, ho most bele, cu ti boni dormis ?"

    "Bonmatin', Tom. Mi ne dormis tre multi. I ti, cu ti dormis kontentige ?"

    "Perfekti, kare, perfekti. Ma dires donc al vie most fidinde amiko, way ti ne sufitxi dormis ?"

    "Cu ne estas klire al ti ? Mi tro pensis. Mi pensadis tutnokti pri olwa, wa okazis istag."

    "Estas faktu, ke mi ne revidis tim istag, pos wen mi ofandis kun Bob por okupijare pri Gerda. Nu dexis tim en zi selfserve restoraciu kun zi tasku observare zi blondom. Wen mi revenis, ti estis for. Werm ti andis? Cu ti faros al mi raportum precize?"

    "Kun plezu, ma osi ti raportos al mi posi, cu ne ? Wel, mi veikis al zi urbucentru kun tiwu jovo. Mi rakontis al ili, ke somwa gaxe okazis al mie otu, i mi pidis ilim veikigare mim. Ili hezitis, ma fini decidis yesi. Mi deziris paroligare ilim, por eksavare pri ili wi abli most multi, ma mi ne sucesis. Nu diris unu al zi alie onli tre banale aferuym."

    "Cu ti atlist savas, werm ili andis en zi urbu, law wu strituy, al wu domu?"

    "Weytes. Mi rakontos olwam. Por ke mie pidu simes nature, mi pidis ilim dexare mim en zi centru. Ili dexis mim xe zi dretre flanku de zi Grande Teatru, i ili veikis plu. Mi ne savis, wam farare. Mi pasejis en zi urbu, pensanti, ke mie ideu ne estis tiwi bone: mi eksavis newam pri ili, i trovijis sen otu en zi mezu de zi urbu. Fakti, mi sentis mim somwon stulte. Mi pasejis de stritu al stritu, probanti ofpensare planum, i yen sudeni mi vidas ilim ofandare of zi postoficeyu. Mi estis nekredabli bonxance. Imatjines! If mi estus trovijinte naz-al-nazi kun ili yusti wen ili ofandis of zi post-oficeyu...! Ma mi vidis ilim sufitxi frui por kaxare mim."

    "Felitxi, ke ti vidis ilim sufitxi frui !"

    "Wi mi diris: mi estis bonxance, mi vidis ilim yustetaymi. Wel, ili andis futi, i mi decidis sequare ilim. Cu ti konexas tiwu grande storum, wu vendas quardis dezsame specuym de panu i olwispece xokolatuym i alie switajuym? Sur zi dezdrete flanku de zi stritu, wu andas al zi xefe Sportucentru. Estas grande vendeyu de mobluy apudi. Wel, ne gravas, cu ti konexas u ne. Ili enandis tiwu paneyum, u tiwu switajvendeyum, u tiwu... wel... tiwu pan- i switajvendeyum, i ofandis pos minutu portanti papere sakum, wu aspektis plenplene. Simis, ke ili krompris zi tute storum. Mi devas dirare, ke lu vendas tre bone ajuym en tiwu eyu. Mi, wu tiwon amas xokolatum i switajuym, ofti andus tiwerm i kromprus multum, if mi ne timus dikijare. Wel... he... wam mi rakontis?"

    "Ti raportis pri tie sequadu espie, ma ti devoyijis de zi xefe voyu de tie raportu al flanare konsideruy pri panu i xokolatu. Fakti, cu ti deziras somwon mos da panu? Wam ti drinkas ci-matini? Teum, mi vidas. Cu ti amus, ke mi repleniges tie tasum?"

    "Yes, dankum. Mi plezi drinkos mose tasum da teu. Dank', Tom, kare. Wel, donc..."

Xapitru #16

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-sise xapitru / Xapitru dis-sis

En zi universitatu

"Wer mi estis en mie raportu? Ah yes! Mi memoras. Ili ofandis of tiwu vendeyu kun papere saku plene ye switajuy."

"Abli estis xefi panu."

"Pravi, abli panu. Olweokazi, yen mi ekvidis ilie otum, wu staris flanki de zi stritu. Mi pensis:

"Naw ili forveikos oti, i mi ne povos plu sequare ilim. Ma ne. Ili onli andis portare tiwu sakum al zi otu, metis lim en lim, rexlosis zi otudorum, i plu futandis".

Onli tiwen mi avis zi ideum notare zi numerum de ilie numerplaku ote. Mi donc eksequis ilim plu. Ili paxis sur zi drete flanku de zi stritu, i mi sequis somwon fori sur zi dezdrete flanku.

    "Cu ili rimarkis, ke ti sequas ilim?"

    "Certi ne. Sudeni, ili enandis restoracium. Mi hezitis: cu osi mi enandes? U cu mi tro riskos, ke ili vidos i rekonexos mim? Unuflanki, mi deziris espiare ilim. Aliflanki, zi risku, ke ili rekonexos mim, estis reale, i nozis mim. Dum mi staris tiwer hezitanti, grupu da soldatu enandis zi restoracium, abli okt u now jove homo, wuy warservis, vidabli. Dum lu enandis i zi doru estis openite, mi vidis, ke zi restoraciu estas grande i plene ye homu. Mi sequis zi okt u now soldatum i trovis sidlokum ne tre vidable de zi loku, wer mie blondo jus eksidis."

    "Ili donc estas tie blondo, cu?"

    "Ne paroles dezsatji. Ti perfekti savas, wam mi vulas dirare. Estis turke u psedoturke restoraciu, kun stranye muziku i stranye vestajuy. Zi garconoy estis vestite per t.n. (= tiwi nomate) nacie vestuy mulitkolore. Mi manjis bonege supum, ma posi somwam, pri wa mi stil naw askas mim, cu estis pecuy of dogu u katu. Certi ne estis kokidaju, ma krom tiwa mi avas newum certecum. Osi zi saladu estis tre bone, ma zi keku estis treegi swite, tro swite por mi, i sami zi turke kafeu; li estis nekredabli plene ye sukeru, i mi manjis tiwon da kafepulvoru, won mi drinkis da kafeu."

    "Mi wondas pri zi grave loku, wum konsideruy pri manju i drinku okupas en tie espiraportu. Mi weytis aventuruym, ma venas xefe menuuy."

    "Ne rides pri mi, u mi ne durigos zi rakontum. Okazis somwa. Du of zi soldatuy estis furioze, koz zi garconu ne vulis portare al ilu birum. Ilu faris bruegum, kriegis, kridatxis, zi aliey probis silentigare lum, i finfini specu de waru ekijis inter ilu. Ilu ekbatis unu zi alie kun rimarkinde fortu. Sudeni, yen unu platu volis trus zi luftu, posi du, tri, quar, kint alie platu, unu tasu iven volis til zi plafonu..."

    "We gladu! We plezu! we perfekte amikoym ti trovis!"

    "Xefi, we bruu! simis, ke ilu rompas mil glasum samtaymi, dum cent homo kuni kridatxas, i dis muzikistu probas kuni superare zi bruum de zi plate waru."

    "Tre bele atmosferu, cu ne? Mi gratulas tim. Estis kuratje restare tiwer."

    "Yes. We vivu! Resti, mi estas kuratje, cu ti newen rimarkis?"

    "Mi ne sufitxi konexas tim, ma tie kuratju ne wondigas mim. Bele, kuratje, riskeme, aventureme, bonkore: ti estas zi perfekte homa. Ma pri tie perfektecu nu avos alie okazuym parolare. Wa okazis pos zi plate, glase i turkkafee waru?"

    "Mi rimarkis tre rigretinde aferum, nomi, ke zi blondo ne trovijas plu en zi restoraciu. Ili certi forandis, dum mi tiwon interesijis pri zi intersoldate waru. Mi veri rigretas mie mankum de observemu. Ma wam farare? Rigretare ne ajudas, mi gaxis mie taskum. Mi probos ne gaxare lim alifoyi."

    "Wel, pravi, estas tre rigretinde aferu. Iven if onli koz li mostras, ke ti yet ne estas pleni perfekte. Ma mi atlist gladas pri unu aferu: ti fakti ne tiwon interesijis pri tie blondo. Donc abli ti pravas, abli ili ne estas tie blondo, abli ti yet preferas tie kare brunkabele amiko Tom."

    "Abli, abli. Ma cu ti veri savas, way mi forturnis mie okyuym de tiwu blondo, quake mi antawi decidis most multi informijare pri ili?"

    "Wel, versimi koz..."

    "Koz unu of tiwu jove soldatuy estis tiwi bele homo!"

 

Xapitru #17

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-sete xapitru / Xapitru dis-set

En zi policeyu

    "Ma way, way, way?" diris zi policanu presk kridi al sie weda, wu estis sie most ajudeme kunworkantu. "Dires al mi way, i mi solvos zi problemum. Oni ne kaptas homum por zi simple plezu trusvivare aventurum! Eli ne estas rike. Ne kun zi esperu getare monum lu kaptis elim. Eli olwen vivis most tranquile, honeste vivum. Donc, ne koz eli enmiksis sim en somwu krime agadum lu kaptis elim. Pro wa donc? Por wa?"

    "Eli titxas, ti diris al mi. Wam donc eli titxas? Wa estas elie faku?"

    "Eli titxas historium, ma eli estas specialista pri zi sekrete languy de zi dis-sete i dis-okte yarcentu."

    "Pro tiwa versimi eli dezaperis, ma nu ne trovos zi motivum uzanti onli nue imatjinum. Nu preferi uzes zi faktuym. Nu probes kunmetare lum, rekunmetare zi simsequum de zi okazajuy. Wi zi aferu ekijis?"

    "Nu ne savas multum. Mi raportes yeni. Du studentu "Tom i Linda" rimarkis, ke alte blondo metas somwam en zi tasu de Gerda. Lu rimarkis pro ilie kaxe, robe maneru agare. Somwon posi, Gerda ofandas of zi restoraciu selfserve trus zi doru koridore. Tuy posi udijas bruu, quazi somwu falus. Bob, wu alijis al Tom i Linda intertaymi, ofandas kuni kun Tom. Ilu trovas Gerdam en zi koridoru: eli kuxas senkoncience. Tom forandas cerki al ajudu, dum Bob kipas zi jove profesoram. Wen Tom revenas kun zi nursa, Gerda dezaperis, ma ci-foyi Bob estas senkoncience, batite al-kapi. Intertaymi zi blondo ofandis trus zi alie doru de zi selfserve restoraciu, i Linda sequis. Eli sucesas kunveikare en ilie otu, ma ne sucesas igare dirare ilim somwam ajudum. Yet eli notas zi numerum, markum i tipum de zi otu..."

    "Cu zi otu estis ilie? Cu ne estis robite veikulu?"

    "Ne. Versimi ili ne suspektis, ke somwu suspektos somwam. Wen eli pidis, ke ili veikiges elim, tiwa ne plizis al ili, ma ili versimi opinyis, ke estos iven mos suspekte dezaceptare elim."

    "Ti donc savas, wu ili estas, cu ne?"

    "Yes, nu kontrolis. Estas zi frato de frawla Marta, unu of zi universitate nursa, tiwu, wum Tom venigis."

    "Interese! Most interese! Zi fratuy abli kunworkas en somwu dezhoneste agadu. Wam ili respondas al tie askadu pri tiwu stranye okazajuy?"

    "Zi nursa onli rediras zi samum, wi Tom. I nu stil ne priaskis al zi blondo."

    "Way?"

    "Por ke ili ne suspektes, ke nu suspektas ilim. Ili estas nue sole xancu retrovare Gerdam. Rigretindi, en zi laste taguy, ili vivas most normale vivum, andis al newu speciale loku, faris newam atentinde. Abli ili ludis sie rolum i finis lim. Zi aliey "tiwuy, wuy forkuris kun Gerda, wen Bob, wu kipis elim, estis senkonciencigite" certi estas zi gravuy. Lu devas ezistare, koz ni zi alte blondo, ni ilie frata Marta povis forportare Gerdam. If evidentijos, ke zi tasku de zi blondo estis onli faligare somwe dormige substantum en zi drinkajum de Gerda, nu priaskos ilim. Nu til naw esperis, ke ili konduktos num al zi dezaperinte bela. Ma mos i mos simas, ke tiwa ne okazos.

Xapitru #18

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-okte xapitru / Xapitru dis-okt

En zi fordexite domatxu

"Vie situaciu ne plizas al vi, cu? Vi dezirus xanjare lim, cu ne? Wel, estas facile xanjare vie situacium".

"Vi amus manjare somwam, cu ne? Vi deziras pecum da panu, tuti certi. U cu frutum? Yen, watxes, mi avas pomum i oranjum por vi. Wi bele lu estas! Plene ye suku, evidenti. If vi estus okinte workare pro nu, vi ja estus pleni sate. I yen somwa alie: keku. Cu ne bonege, belege, manjinde keku? Stil warme, jus fornite. Tokes, sentes self, wi plizi li estas warmete. Vi dezsatas onli pro vie stultecu. If vi estus satje, vi okus farare zi ete workum, wum mi pidas de vi, i vi tuy getus zi manjajuym. Mi rigretas, ke vi estas tiwi obstine. Estas rigretinde, vidare tiwi bele kidam sufrare pro dezsatu. Mi sinceri rigretas vie obstinecum. Onli ete "yes", i olwa ci estos vie."

Ili simigas sim afable, ma estas somwa tre atxe en ilie face esprimu. Gerda sentas sim mos i mos dezforte. Estas warmi en ci tiwu rumatxu, wa ne estas facile ofportable. Kromi, eli dezsatas, i zi vidu de tiwu pomu i de tiwu oranju estas veri sufrige. I yet elie devu estas dirare "ne".

    "Cu vi lektis zi dokumentum, cu vi komprenis lim?" ili aldonas, quazi esperi.

Komprenabli eli lektis: eli estis savvule. Atlist eli bezonis savare, way oni kaptis elim i senigis ye librecu.

Tiway eli lektis. Estis dezfacile komprenare, eki, ma somwon pos somwon elie memoru pleni revenis, eli rememoris zi principuym de tiwu sekrete langu, i eli sucesis komprenare olwam; eli avis newam alie por farare. Dum multe horu eli estis sole kun tiwu dokumentu, wum ili dexis al eli. Ma eli decidis newen respondare al ili; eli ya antaw longi promesis al Profesoro Kosadi, ke pri tiwa eli olwen silentos. Newen eli xanjos sie decidum.

    "Cu vi lektis zi dokumentum?" sonas due foyum zi atxe votxu.

Eli plu silentas, i ili ofandas, furioze. Ili ofandas kun zi panu, zi pomu, zi oranju i zi keku. Felitxi, ke atlist ili dexis al eli aquum, warmatxe aquum, yes ja, apen drinkable, certi, presk ne sensedige, pravi, ma yet aquu. Dezsatum ables mos les ofportare, ma sedum ne.

Minutuy pasas. Multe minutu. Unu horu, du horu, cu tri horu? Cu multe horu? Wi savare? Ne estas kloku sur zi muru, i ili prenis elie brakklokum.

Zi lumu apen xanjijas en zi rumu, pro zi nemovable windu-kovruluy. Cu estas frue, cu estas dezfrue, eli tuti ne povas savare. Tagu, noktu, matinu, vesperu ci tiwer estas same. Sunlumu newen envenas.

I yen zi atxo revenas, kun radiu-i-kased-aparatu. Ili enmetas kasedum, i andigas zi aparatum. Ete, kexe ploreme votxetu udijas, i ofandas zi korum de Gerda :

    "Patra, patreta mie, mi pidegas tim. Fares, wam lu vulas. Lu kaptis mim. Mi ne savas, wer mi estas. Estas terure. Mi timas. Mi tiwon deziras reandare heymim. Mi pidegas tim, fares tiwam, wam lu deziras. If ne, lu faros dezbonum al mi. Lu ne diris, wam. Lu ne vulas dirare. Ma mi savas, mi sentas, ke estos terure. Kompates mim, kare, kare patrinya. Kompates tie fiyam. Mi timegas. Spides, spides, ke most frue lu libriges mim. Lu ne vulas, ke mi paroles mos longi, ma mi avas paperum i plumum, i mi tuy skribos leterum al ti. Mi onli pidegas: obeyes lum!"

"Yen zi leteru," ili kridatxas, i pos ridatxu ili aldonas: "Wel, tiwa versimi sufitxos. Mi revenos pos somwon da taymu. Mi estas certe, ke vi ijos satje, finfini. I yen. Prenes ci tiwam, li ajudos vim pensadare." I diranti tiwam, ili jetas al eli belege pomum. Gerda sentas sim, quazi Eva xe zi serpu.

Xapitru #19

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dis-nowe xapitru / Xapitru dis-now

Somwer

Ralf: Cu ti vulas raportare pri zi votxu al vie patruy? If yes, ti ne plu estas mie amiko. If lu savos, ke nu ludis en zi dezpermesite domatxu, ti...

Petro: Ne. Mi tuti ne vulas dirare al zi patruy, ke nu ludis tiwer. Tiwa estas nue sekretu. Mi onli v...

Ralf: Yes. Sekretu kunigas zi amikuym. If ti gardos zi sekretum, ti restos mie amiko. Ma if ti dezkaxos lim al granduy, mi... mi... mi sufrigos tim, mi igos plorare tim tiwi grave, ke newen plu en tie tuti vivu ti oblidos tiwu tagum. Kredes mim, en tie tuti vivu, tiwa estos zi laste foyu, wen ti rompis promesum. Wa? Cu tiwa igas ridare tim?

Petro: Mi ne ridas, mi onli v...

Ralf: Osi mi ne ridas. Mi parolas most seriozi. Oni ne ridas pri vere danjeruy, cu? I if ti...

Petro: Ma mi tuti ne vulas dirare somwam al zi patruy. Mi onli...

Ralf: I if ti rakontos lim en zi lerneyo, ne estos mos bone por ti. Mi plorigos tim tuti same. Mi dezpurigos tie vestuym, i tie patra kridos furiozi wen ti revenos heymim. Mi kuxigos tim en aquu i sidos sur tie kapu. Mi kaptos tim per mie speciale kaptulu i veikigos tim en zi montarum i fordexos tim tiwer, i ti estos tuti sole i perdite, i ti ploros. Ti...

Petro: Ti iven ne savas xoforare. Mi ne kredas ye tie kaptulu. I resti, mi onli...

Ralf: Yes, mi savas xoforare.

Petro: Ti ne raytas xoforare koz ti estas tro jove. I ti ne avas otum.

Ralf: Mi ne quidas pri tiwa, cu mi raytas u ne. If mi farus onli tiwam, wam mi raytas farare, mi farus newam. Mi robos somwu veikulum, yes, mi robos veikulum de somwu titxistu en zi lerneyu i veikigos tim sur montum i dexos tim tiwer i ti ploros. If ti parolos al somwu of nue samklasanuy u samlerneyanuy, zi tuti lerneyu eksavos pri zi homa of zi deznove domatxu, i posi zi patruy...

Petro: Ti diris "homa", donc ti ne kredas, ke estas gostu. Ti donc okas, ke...

Ralf: Komprenabli mi ne kredas ye gostuy. Zi homa, wum nu udis, estas homa, wum mi kaptis i gardas tiwer. Mi planas igare elim mie servista: eli faros olwam, wam mi vulos. I if ti parolos pri eli... Wel, mi ne vulas parolare pri tiwa, wa okazos al ti, koz ti tro timus...

Xapitru #20

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dudise xapitru / Xapitru dudis

En zi fordexite domatxu

Paxuy. Oni paxas sur zi stritu. Gerda eskoltas weyti; eli antawsentas, ke somwa grave pronti okazos. Bruu de multe homu. Lu venas. Lu simas multe, law zi bruu: cu naw oni venos grupi por sufrigare elim? Xlosuluy. Bruu de xlosuluy tras zi doru. Somwu enmetas xlosulum en zi panyum. Eli savas, ke ne estas elie kustume vizitanto. Ili ne agas tiwi. Ili enmetas tre spidi zi xlosulum, turnas lim, enandas. Ne tiwu ci. Lu probas unu foyum. Ne sucesas. Mose bruu de xlosuluy. Alie foyum lu probas, sen mos da sucesu. Lu probas rei i rei per diverse xlosuluy. Udablas, ke lu ne konexas zi panyum. Wen lu enmetis xlosulum, lu tenas lim law diverse direktuy, quazi lu ludus per li, versimi koz lu skrutas nekonexate panyum. I yen lu fini sucesas! Lu enandas.

    "Policu!" ili diras, i Gerda devas superare forte emum saltare al ili por kisare ilim. Estas alte homo, dezdike, kun negre kabeluy i verde okyuy, wu tenas sim tre indi.

Delpos ili, venas alie homuy, multi mos jove. Eli ja vidis tiwu facuym. Lu estas studentuy. Lue simtenu estas tuti dezsame: senstretxe.

    "Tiwu jovuy multi ajudis mim," zi policanu klirigas. "Nu ne estas sufitxi multe en zi policu por farare olwam, i lue ajudu estis tre bonvene." I ili prezentas lum: Tom, Bob, Linda. Wen eli udis zi paxuym, Gerda imatjinis, ke venas set, okt, abli now homu, ma atlist sis; fakti, lu estas onli quar.

    "Mie fiya...?" eli askas, i eli apen povas ofigare zi du wordum, tiwon eli timas zi respondum.

    "Salvite: eli naw estas en vie heymu, kun vie wedo. Vie kaptintuy estas amatoruy, wuy agis gaxi. Zi eta estis xe zi onkla de tiwu frawla Marta, zi universitate nursa. Nu facili trovis elim. Eli tre gladis revidare sie patrom, i zi heymum, komprenabli."

    "Ho, mi dankas, mi dankegas vum. Vue diru xanjas mie tute vivum. Ma dires: wi vu alvenis ci tiwer? Wi vu dezkovris, ke lu tenas mim enxlosite en ci tiwu domatxu?"

    "Du kido rakontis pri votxu en ci tiwu deznove, fordexite domu. Dank' al ilu... Ma naw rakontes vi. Wam vie kaptintuy golas? Wa estas lue gola? Way tenare vim dezlibre?"

    "Lu vulas, ke mi tradukes deznove dokumentum. Mi dezokis. Tiwen lu opinyis, ke perforti lu sucesos. Lu presk sucesis. Per dezsatu, unui, i posi per zi mesatju de mie fiya. Zi dezsatu ne estis facili ofportable, kredes mim, ma zi mesatju sur-kasede...! Fakti mi teruri dezsatas naw. Mi pidas, cu somwu of vu bonvulus andare kromprare manjajum por mi? Somwa ever estos bonvene."

Linda forandas por kromprare manjajuym.

    "Vi rakontos al mi, olwam, senmanki," eli diras al zi du kido ofandanti.

Gerda raportas pri zi dokumentu; eli tenas lim enmani i tradukas, wordum pos wordu; kromi, eli donas olwu necese kliriguym.

Zi policano kapyesas kompreni. Gerda klirigas al ili stil mos pri zi kondiciuy de sie dezlibrecu. I yen zi policano avas ideum.

    "Bob, cu vi okus kaxare vim sub zi litu, if somwu envenus?"

    "Way?"

    "Mi avas planum. Mi amus, ke nu olwuy forandes, krom vi i Gerda, i ke eli dires al zi kaptinto, ke eli konsentas klirigare al ili, wa estas skribite sur tiwu paperu, mi vulas dirare: sur tiwu deznove dokumentu. Lu tiwen agos law zi dokumentu, i nu kaptos lum tiwon mos facili. Ma yet, nu ne raytas riskare, ke Gerda sufres. Wu savas? Wen eli ne plu estos necese por lu, lu povus... Wel, vu komprenas. Vu restos ci tiwer, i wen vu udos paxuym klosijare, vi kaxos vim sub zi litu, i boni atentos olwam, wa okazas. Gerda diris, ke olwen venas onli unu personu, unu homo, dezdike olu, ne tre forte. Forto wi vi tuy superos ilim, if necese."

- Bob okas, quake, if dirare zi verum, kun somwon dubte esprimu.

Xapitru #21

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dudis-unue xapitru / Xapitru dudis-unu

En zi fordexite domatxu

Gerda sentas sim mos boni. Eli jus finis manjare. Forandis Linda, Tom i zi policanu. Eli parolas kun Bob, tre dezlawdi. Lu ja devas atentare, cu somwu dezforijas u ne. Felitxi, iven sen speciali eskoltare, eli olwen boni udis, sufitxi frue, wen zi atxo venas. Bob plizas al eli. Ili estas grande i forte, kun esprimu de bonkore, sindoneme dogo.

Lu parolas pri sie vivuy, pri zi laste okazajuy. Wen eli parolas pri sie wedo, ilie facu xanjijas, alprenas somwon dezglade esprimum. Cu ili enlovijus al eli?

I yen udijas paxuy. Bob saltas sub zi litum, probas spidi trovare ne tro dezkomforte pozicium sub zi litu. "Ne bruare," ili diras al si, "most grave, most necese estas ne bruare!"

Envenas zi kipanto, zi atxe dezfato, wu, per sie worduy pri manju, tiwon sufrigis Gerdam. Ma ci-foyi eli povos kontentigare ilim. We plezu!

    "Mi okas," kridas Gerda, wen zi dezdike atxo openas zi dorum. "Mi aceptas vie propozum. Mi ne plu ofportas. Mi tradukos vie atxe paperum. Libriges mie fiyam, i dones al mi manjare, mi pidas."

    "Yen," simpli diras zi dezdiketo, i ili ofprenas of saku panum, salsitxum, kekum, frutuym, xokolatum, i iven botelum da laktu. Gerda manjas silenti; eli povus manjare iven mos, quake eli jus somwon manjis. Bob, udanti zi manjubruum, mos i mos dezsatas, ma wam ili povus farare?

    "Wel, bonvules klirigare al mi, wa estas skribite sur tiwu deznove paperu," zi vizitanto diras.

I Gerda klirigas. Eli rakontas, ke temas pri zi trezoru de zi Lumucerkantuy. Zi Lumucerkantuy estis sekrete societu, wu naskijis en zi dis-kinte yarcentu i duris, yen forte, yen dezforte, law zi epokuy, til zi mezu de zi dis-okte yarcentu. Li avis membruym en tre multe landuy, en pobluy most dezsame. Katolikuy, protestantuy, ortodoksuy, yuduy, islamanuy, budaanuy i alie estis membruy de tiwu internacie u supernacie societu. Lue butu estis sekreti workare por zi unuigu de zi mondu, de zi pobluy, por zi harmoniigu de zi religiuy, i por ke zi dezsame tradiciuy interkomprenijes. Lu estis elitu morale i filozofie. Lu estis langum ofpensinte sekrete, wu abligis al lu komunikare, of wu ever landu u poblu lu estis. Zi stetuy, wen lu dezkovris zi ezistum de zi Lumucerkantuy, ektimis tiwuym homu, miskomprenis lue butuym, i persekutis lum. Inter zi Lumucerkantuy, tre rike homuy trovijis. Tiway, law diverse deznove dokumentuy, lue trezoru estas multvalore. Tiwu ci papero estas fotukopiu de dokumentu, wu tre precizi indikas, wer oni kaxis zi trezorum.

Gerda klirigas, tradukas, i zi homo notas olwum detayu sur ete notbukum. Wen eli finis, ili diras:

    "Dankum. Naw nu avas, wam nu deziris. Mi forandas. Mi dexas vim tiwer ci. Nu decidos posi, wam nu faros of vi. Adeu, bela, adeu."

Onli pos wen zi doru klozijis i zi bruu de zi paxuy forswunis, udijas de sub zi litu votxu, wu diras:

    "Cu vi dexis al mi somwon de tiwu keku?"

Xapitru #22

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dudis-due xapitru / Xapitru dudis-du

En zi insulu

Pronti venis zi policanuy, por librigare lum. Gerda reandis heymim, al sie fiya i sie wedo. Ma Bob spidis al zi flugupordu. Ili vulis xeestare kun Linda i Tom, wen zi policanu arestos zi kaptintuym de Gerda.

Estis sufitxi multikoste viatju, ma zi famiyu de Gerda -- rike famiyu -- pagis por lu zi tiketum, tiwi esprimanti sie dankemum.

Koz zi policanu i zi jovuy savis mos frue zan zi robistuy, wer trovijas zi trezoru, lu avis multi da taymu por preparare sim. Lu ne dubtis, ke zi aliuy venos wi abli most pronti, i ke zi tuti bandu venos. Kustumi tiwe homuy ne fidas sim mutui, i vulas kuni xeestare por certijare, ke newu kaxos por si partum de zi trovaju.

Zi loku indikite trovijis xe zi futu de montu, en kavernu, wer, vidabli, newu paxis ja de yaruy.

    "Felitxi, ke lu ne kaxis tiwu trezorum tras zi maru, ezempli sur insulu, werm onli oni povas andare per xipu. If estis veri internacie societu, wi Gerda diris, tiwa estis able, cu ne?" Tiwi parolis Linda.

    "Vi pravas," diris Tom. "Mi tuti ne amus viatjare xipi. Zi maru olwen igas mim dezsane. Mi amas watxare zi marum, restare xe zi maru, libretaymi apud zi maru, ma ne viatjare per xipu sur li: xipuy dansas konstanti sur zi maru, i lie dansu tuti ne plizas al mi. Felitxi, ke astag oni povas andare presk somwen ever fluguli. Fluguluy presk tuti ne dansas. Ma iven fluguluy plizas al mi onli duoni. Most multi mi preferas, wen mi veikas sur teru, sur bone firme teru. Mi nidas sub mi somwam mos firme zan aquu i luftu. Most plize estas promenare futi sur bone tere voyu. Mi..."

Ma Linda interrompis ilie paroladum, somwon stranye en tiwu kondiciuy, en wuy lu trovijis:

    "Wen alvenos zi trezor-cerkantuy, law vie opinyu?" eli askis zi policanom.

    "Ostag, tuti certi. Lu ne povus alvenare astag, koz ne plu estis flugulu pos zi nue, i oti lu nidus zi tute noktum. Versimi Bob volos en zi same flugulu."

Zi temperaturu estis plize, i zi tempu bele. Lu starigis sie tendum en zi dezforecu, yet boni priquidanti, ke lu ne estes vidable por alvenantuy. Zi sole maneru, law wu zi trezorcerkantuy povus alvenare antaw zi ostage tagu, estus, ke lu voles per dezgrande flugulu, speciale rentite. Ma rentare speciale flugulum kostas tiwi multi, ke most versimi lu ne uzos tiwu rimedum.

Zi sequante matinum, nue amikuy weykijis frui. Tuy zi policano i zi studentuy aranjis, ke totu of lu, unu pos zi alie, kipustaros en loku, de wer ables facili observare zi sole voyum -- u mos yusti voyatxum -- law wu oni povas dezforijare al zi kavernu, i ke olwuy avos sie difinite kaxeyum en zi kavernu.

Pos tri horu da weytadu, somwa fini okazis. Linda, wu kipustaris en zi somwon alte observeyu, faris zi decidite sinyalum, i spidi kuris de supri al sie kunuy.

    "Otu alvenas!" eli kridis.

En tiwu egi solece rejionu, wu povus venare oti per tiwu tere voyatxu, if ne zi trezorcerkantuy? Zi tri weytantu kaxis sim, olwuy en sie difinite loku, delpos rokuy, da wuy oportuni trovijis multi en zi kavernu.

Xapitru #23

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dudis-trie xapitru / Xapitru dudis-tri

En zi insulu

Pos duonhoru, somwu envenis. Estis Bob!

    "Wer zi Lumcerkantuy kaxas sim?" ili kridis, "cu en zi dezlumu?"

Zi aliuy mostris sim.

    "Rekaxes vim, lu tuy alvenos," ili diris.

    "Wi ti faris por antaware lum?"

    "Dank'al Gerda: eli aranjis foni, ke veikulu weytes mim xe zi flugupordu, i ke xofistu veikiges mim ci tiwer. Monu solvas multe problemum, i eli estas rike, wi ti savas; eli donis indikuym tre precize por abligare al zi xofistu trovare zi lokum, i yen mi estas. Ma nue trezorcerkantuy tuy alvenos. Lu volis en zi same flugulu, wi mi, i wen zi xofistu trovis mim, mi vidis lum andare al oficeyu, wer oni rentas otuym."

Tom kuris suprim al zi observeyu. Pos kelke minutu, zi aliuy udis ilie sinyalum.

Zi nursa Marta envenis zi kavernum, elie frato zi alte blondo, zi dezfato, wu rilatis kun Gerda, wen eli estis dezlibre, i du alie homo.

    "Profesoro Ronga!" wonde diris al si zi tri studentu, i tuy posi lu aldonis: "I Profesoro Fergus!"

Zi unue titxis languciencum, zi due literaturum inglane.

Law zi deznove dokumentu, zi trezoru trovijis en kofru metite en kavu aranjite en zi rokuy, i zi stonuy, wuy kovris lim i kaxis, kuxis law precize desinu. Fakti, zi yuste loku estis indikite per sinyuy tiwi multe, quake diskrete, ke zi pasado de zi yarcentuy ne poves forprenare olwuym. Pro tiwu precize indikuy, zi yuste loku ijis spidi trovite. Zi grupu forprenis zi kaxante stonuym. Montrijis, ke zi kavu estis plenigite per korku i diverse alie substantuy, wuz butu versimi estis protektare zi kofrum kontraw wetecu.

Zi kofru, wum lu oftiris, ne estis tre grande, ni speciali bele u valore. Li estis xlosite. Per sie uluy, lu openis lim.

Xapitru #24

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dudis-quare xapitru / Xapitru dudis-quar

En zi insulu

 

Lu sidis en komforte braksetjuy en zi heymu de Gerda.

"Onli paperu!" kridis Ronga.

"Osi estas buku!" diris Marta, ma ja Ronga lawdlektis: "Tiwer ci kuxas zi Trezoru de zi Lumu. Pro zi dure persekutadu, zi Sante i Sekrete Frataru de zi Lumu-Cerkantuy pronti cesos ezistare. Ma lie Spiritu plu vivos. Somwu tagum, homuy retrovos zi Sante Principuym i reekos aplikare lum. Por lu estas ci tiwer kaxite zi Trezoru de zi Lumu.

"Li estas skribite en zi Speciale Langu de zi Frataru, ma certi homuy trovijos, wuy povos komprenare lim. Zi Trezoru konsistas of zi artu praktiki aplikare i defensare zi Verum, zi Justecum, zi Indecum, zi Respektum al olwu homu, zi Interkomprenum, zi Honestecum, zi Lovum, zi Kompatemum i zi Konexum de si self i de sie yuste loku.

"Por zi Frataru, zi Spirite Valoruy estas zi most alte. Tiway lue Trezoru estas puri Spirite.

"Al vi, homu, wu trovis lim, tras multe u dezmulte tagu, wiku, mensu, yaru, yardisu u yarcentu, Salutum i Fratecum!"

"Wa okazis posi?" ci-laste askis.

"Nu dezkaxis num, i mi arestis lum," diris zi policano. "Zi loke policu estis antawi informite, i enxlosis lum."

"Cu vi savas, wi ekijis zi aferu?" savvulis Tom.

"Dezforumi. Wen Marta estis nursa en zi dezsanuleyu, eli xeestis kirurgie operacium de historisto, Prof. (=Profesoro) Kosadi. Wen ci-laste estis duoni dormante, duoni weykijante, ili parolis nekoncienci pri zi trezoru de zi Lumucerkantuy. Ili diris, ke temas pri deznove societu, elite, tre rike, pri wuz trezoru ili eksavis hazarde lektanti en zi Bukeyu Vatikane."

"Yes," durigis Gerda. "Tiwu partum de zi aferu mi konexas. Ili faris storie skrutum en zi Bukeyu Vatikane. Inter zi patjuy de deznove buku, ili trovis dokumentum en zi sekrete langu de zi Lumucerkantuy. Ili antawi kelktaymi interesijis pri tiwu sekrete societu internacie, i somwon komprenis lie langum sekrete. Ili komprenis, ke tiwu paperu indikas, wer trovijas zi trezoru de zi Lumucerkantuy, ma self ili ne povis tradukare olwu indikuym detaye. Ili getis zi permesum fotukopiare zi dokumentum. Foyi, wen nu renkontijis, ili parolis pri tiwa al mi. Ili diris, ke abli homuy probos trovare tiwu trezorum, koz mos i mos multe personu interesijas pri zi deznove societuy sekrete. Ili savis, ke mi estas zi sole personu en zi mondu, wu veri tilfondi studis tiwu deznove languym sekrete, i ili pidis mim soleni promesare, ke mi newen kunworkos kun homuy cerkante zi trezorum pro interesu matere."

"Wam ili vulis, ke oni fares pri li?" Linda askis.

"Ke li trasandes al somwu muzeu u instituciu stete."

Tom intervenis: "Wi Marta getis zi fotukopium?"

"Tiwam eli self klirigis al mi," respondis zi policano: "eli konstatis, ke zi substantu uzite antaw zi operaciu por dormigare zi profesorom estas unu of tiwuy, wuym oni kelkfoyi uzas por t.n. (= tiwi nomate) narkoanalizu. Pos zi operaciu, wen zi profesoro kuxis en sie rumu -- ili avis private rumum i donc estis sole -- eli injektis al ili tiwu substantum, i priaskis ilim. Sub zi influu de zi prie substantu, oni dormas, ma dormanti udas i respondas askuym, jenerali diranti zi verum. Ili donc dormi respondis al eli. Per tiwu metodu eli eksavis pri tiwa, ke onli unu personu en zi mondu, nomi Gerda, komprenas tiwu sekrete langum, i pri multe alie aferu."

Xapitru #25

 

GERDA DEZAPERIS

Gerda malaperis. © Claude PIRON
Dudis-kinte xapitru / Xapitru dudis-kint

Somwer

    "Ma vi ne respondis pri zi fotukopiu!"

    "Ho, pardones. Zi profesoro avis lim en sie paperiu. Ili fartis tre dezboni pos zi operaciu. Marta simpli prenis zi dokumentum of ilie paperiu, dum ili dormis; eli ja savis, ke ili ne vivos longi. Ili fartis dezboni. Ilie sanstatu ne dexis multi da esperu. Fakti, ili pronti mortis pos tiwa. Newu donc quidis pri zi dezaperinte paperu."

    "Wi Ronga enmiksijis en zi aranjum?"

    "Ili estis zi lovanto de Marta, i eli rakontis al ili. Ili vivas tiwemaneri, ke ili duri bezonas multi da monu. Ili organizis zi aferum. Estas ili i kolego Fergus, wuy forportis Gerdam, pos wen lu batis Bob senkoncience. Zi oficeyu de Fergus estas tuti dezfore. Tiwer lu portis elim, i tiwer lu weytis, til zi voyu estis libre i lu povis veikigare elim al zi fordexite domu."

Gerda parolis:

    "Zi frato de Marta plurfoyi vizitis mim, antaw kelke mensu. Ili probis igare mim tradukare por ili zi dokumentum. Ma wen mi askis, de wer ili getis lim, ili hezitis, palijis somwon, ne respondis tuy, i mi komprenis, ke ili ne agis honesti. Mi memoris zi worduym de Prof. Kosadi, i dezaceptis kunworkare. Ma ili revenis unufoyi, dufoyi, trifoyi. Mi olwufoyi rifuzis. Wen mi posi getis invitum titxare pri deznove languy sekrete en zi kadru de kursu de Prof. Ronga, mi tuti ne imatjinis, ke estas rilatu inter Ronga i zi jovo, wu venis tiwi ofti insistare al mie heymu , por ke mi tradukes zi paperum pri zi trezoru."

    "Yes," diris Tom." Pro tie plurfoye rifuzu lu ofpensis tiwu planum. Kaptare tim i perforti devigare tim tradukare zi tekstum."

    "Tiwon da riskuy i quiduy por newa!" komentis Gerda. "We dezsatjecu! We stultecu!"

    "Yes. Amatoruy," diris zi policano dezestimi. "Lu agis amatori ekde zi eku. Pro tiwa nu kaptis lum tiwi facili. Ma pri tiwu amatorecu vi dankes Divum, Gerda. Pro tiwu amatorecu nu povis librigare vim, i vi plu vivas. Neamatoruy en simile situaciu ne hezitus: uzinti vim, lu mortigus vim."

    "Cu veri?"

    "Yes. Vi savis tro multi. Estus tro danjere dexare vim vivare. Sinceri, vi povas dankare Divum, ke onli amatoruy planis i realigis tiwu aferum."

Gerda silentis, penseme.

    "Teruri!" eli diris fini. "Olweokazi, mi dankas vum most sinceri, olwum of vu. Vu agis wondindi. Vu salvis mim i mie fiyam. Ma, Bob, wam ti opinyas pri zi tute aferu? Ti stil diris newam."

Bob watxis elim, kun esprimu somwon stranye.

    "Mi drinkus glasum da brandu plezi," ili diris. I ili restis dezgladete, dum olwuy aliu ekridis.

FINU

| | | | | | - plakglogu - Wordaru